శ్రీ దత్తాత్రేయ స్వామి Dattatreya · दत्तात्रेय
దత్తుడు · అవధూత · శ్రీపాద శ్రీవల్లభుడు
త్రిమూర్తి స్వరూపుడు, గురు తత్త్వానికి ప్రతీక. గురువారం ఆరాధించే దేవుడు.
గురు తత్త్వం
దత్తాత్రేయుడు గురు తత్త్వానికి ప్రతీక. అనసూయ, అత్రి మహర్షుల కుమారుడిగా, త్రిమూర్తుల అంశతో జన్మించినవాడని పురాణ కథనం.
మూడు ముఖాలు బ్రహ్మ, విష్ణు, మహేశ్వరులకు సంకేతం — సృష్టి, స్థితి, లయ మూడూ ఒకే తత్త్వంలో ఉన్నాయనే భావన. వెంట ఉండే నాలుగు కుక్కలు నాలుగు వేదాలకు, ఆవు భూమాతకు సంకేతాలుగా చెబుతారు.
దత్తాత్రేయుడు ఇరవై నలుగురు గురువుల నుండి నేర్చుకున్నానని చెప్పిన కథ ప్రసిద్ధం — భూమి, గాలి, నీరు, అగ్ని, సూర్యుడు, పావురం, సముద్రం, తేనెటీగ ఇలా. ప్రకృతిలో ప్రతిదీ గురువే అనే భావన ఇది.
గురువారం ఆరాధన
గురువారం దత్తాత్రేయ ఆరాధనకు, గురు స్మరణకు నిర్ణీతమైన రోజు. తెలుగు కుటుంబాల్లో దత్త ఆరాధనతో పాటు షిర్డీ సాయిబాబా వ్రతం కూడా ఈ రోజు విస్తృతంగా ఆచరిస్తారు.
అరటి చెట్టుకు పూజ చేయడం, పసుపు వస్త్రం ధరించడం, శనగపప్పు బెల్లం నైవేద్యం పెట్టడం ఆచారంలో ఉన్నాయి.
గురువును స్మరించడం ఈ రోజు ప్రధానం — దైవ గురువును మాత్రమే కాదు, చదువు చెప్పిన ఉపాధ్యాయులను, జీవితంలో మార్గం చూపిన పెద్దలను కూడా.
తెలుగు ప్రాంతంలో దత్త సంప్రదాయం
దత్త సంప్రదాయానికి తెలుగు ప్రాంతంతో బలమైన అనుబంధం ఉంది. పిఠాపురం (తూర్పు గోదావరి) శ్రీపాద శ్రీవల్లభుని జన్మస్థలంగా, కురవపురం (కృష్ణా నది ఒడ్డున) ఆయన తపోభూమిగా భావిస్తారు.
కర్ణాటకలోని గాణగాపురం, మహారాష్ట్రలోని అక్కల్‌కోట, నరసోబావాడి కూడా ప్రధాన దత్త క్షేత్రాలు. తెలుగు భక్తులు ఈ క్షేత్రాలకు యాత్రలు చేయడం సాధారణం.
మార్గశిర పౌర్ణమి నాడు దత్త జయంతి. ఈ రోజు దత్త క్షేత్రాల్లో పెద్ద ఉత్సవాలు జరుగుతాయి.
తరచుగా అడిగే ప్రశ్నలు
దత్తాత్రేయుడి వెంట కుక్కలు ఎందుకు?
నాలుగు కుక్కలు నాలుగు వేదాలకు సంకేతమని సంప్రదాయ వివరణ. ఆవు భూమాతకు సంకేతం.
దత్త జయంతి ఎప్పుడు?
మార్గశిర మాసం పౌర్ణమి నాడు. ఆ ఏడాది పంచాంగంలో తేదీ చూసుకోండి.
ఈ దేవతకు సంబంధించిన శ్లోకాలు
ఇలాంటి దేవతలు
→ ఈరోజు భక్తి
→ పండుగల క్యాలెండర్
→ ఈ రోజు పంచాంగం, రాశి ఫలాలు