ప్రహ్లాదుడి కథ The Story of Prahlada

తండ్రి నిషేధించినా హరినామం విడవని బాలుడు. స్తంభం చీల్చుకుని నరసింహుడు వచ్చిన కథ.

మూలంభాగవత పురాణం
ప్రధాన పాత్రలుప్రహ్లాదుడు, హిరణ్యకశిపుడు, నరసింహుడు
సంబంధిత దేవతనరసింహ స్వామి
సంబంధిత పండుగనృసింహ జయంతి

రాక్షస రాజు కొడుకు

హిరణ్యకశిపుడు విష్ణువును ద్వేషించాడు. తన రాజ్యంలో ఎవరూ హరి నామం ఉచ్చరించకూడదని ఆజ్ఞ.

అతని కొడుకు ప్రహ్లాదుడు. చదువు నేర్చుకోవడానికి పంపితే, గురువులు నేర్పినది కాక 'నారాయణ' అనే నామాన్ని పట్టుకున్నాడు.

పోతన భాగవతంలో ఈ ఘట్టం తెలుగు సాహిత్యంలోనే ఒక శిఖరం. 'మందార మకరంద మాధుర్యమునఁ దేలు మధుపంబు' అనే పద్యం ఈ సందర్భంలోనిదే — తేనె రుచి తెలిసిన తుమ్మెద ఇంకెక్కడికీ పోదన్న భావం.

శిక్షలు

తండ్రి బెదిరించాడు, కొట్టించాడు, కొండ మీద నుంచి తోయించాడు, విషమిచ్చాడు, ఏనుగుల కాళ్ళ కింద వేయించాడు. ఏదీ పని చేయలేదు.

హోలిక కథ కూడా ఇక్కడిదే — అగ్నికి లొంగని వరం ఉన్న మేనత్త ప్రహ్లాదుడిని ఒడిలో కూర్చోబెట్టుకుని మంటలలో కూర్చుంది; ఆమె కాలిపోయింది, బాలుడు బతికాడు. ఉత్తర భారతంలో హోలీ పండుగ ఈ కథతో ముడిపడి ఉంది.

ఈ భాగంలో గమనించదగ్గది ప్రహ్లాదుడి ప్రతిస్పందన. అతను తండ్రిని ద్వేషించలేదు, ఎదిరించలేదు. కేవలం నామాన్ని విడవలేదు.

స్తంభం

'నీ దేవుడు ఎక్కడ ఉన్నాడు?' అని తండ్రి అడిగాడు. 'అంతటా' అన్నాడు కొడుకు. 'ఈ స్తంభంలో ఉన్నాడా?' 'ఉన్నాడు.'

హిరణ్యకశిపుడు స్తంభాన్ని కొట్టాడు. అందులోంచి నరసింహుడు వచ్చాడు — నరుడూ కాని, సింహమూ కాని రూపం.

సంధ్యా సమయంలో, గడప మీద, తొడల మీద పెట్టుకుని, గోళ్ళతో — వరంలోని ప్రతి నిబంధననూ గౌరవిస్తూనే సంహారం జరిగింది.

కథలోని కేంద్రం

ఈ కథ రాక్షస సంహారం గురించి కాదు. ఒక బాలుడి నమ్మకం గురించి.

ప్రహ్లాదుడు 'ఉన్నాడు' అన్నప్పుడు అది వాదన కాదు — నమ్మకం. ఆ మాట నిలబెట్టడానికే స్వామి స్తంభం చీల్చుకుని వచ్చాడని భక్తి సంప్రదాయం చెబుతుంది.

సంహారం తర్వాత ఉగ్రుడైన స్వామిని శాంతపరచింది కూడా ప్రహ్లాదుడే అని కథనం.

తరచుగా అడిగే ప్రశ్నలు

హిరణ్యకశిపుడి వరం ఏమిటి?

పగలు కాని రాత్రి కాని వేళలో, ఇంట కాని బయట కాని చోట, మనిషి చేత కాని జంతువు చేత కాని, ఆయుధం చేత కాని మరణం లేకుండా. ఆ నిబంధనలన్నిటినీ గౌరవిస్తూనే నరసింహ అవతారం జరిగింది.

హోలికా కథ దీనిలో భాగమేనా?

అవును. ఉత్తర భారతంలో హోలీ పండుగకు ఈ కథే ఆధారం. తెలుగు ప్రాంతంలో ప్రహ్లాద కథ ఎక్కువగా నరసింహ అవతారంతో ముడిపడి చెప్పబడుతుంది.

మంత్రాలు

శ్లోకాలు

స్తోత్రాలు

సహస్రనామం

పూజ

వ్రతం

పండుగలు

దేవాలయాలు

దేవాలయాలు

అహోబిలం

నరసింహ అవతార క్షేత్రం. నల్లమల కొండలలో తొమ్మిది నరసింహ ఆలయాలు.

దేవాలయాలు

యాదాద్రి లక్ష్మీ నరసింహ స్వామి

తెలంగాణలో ప్రధాన నరసింహ క్షేత్రం — యాదగిరిగుట్టగా ప్రసిద్ధి.

దేవాలయాలు

సింహాచలం

విశాఖపట్నం సమీపంలోని వరాహ నరసింహ క్షేత్రం. ఏడాది పొడవునా చందన లేపనంతో కప్పి ఉండే స్వామి.

దేవాలయాలు

తిరుమల శ్రీ వేంకటేశ్వర స్వామి

తిరుమల కొండపై వేంకటేశ్వరుని ఆలయం — తెలుగు ప్రజలకు అత్యంత ప్రధానమైన క్షేత్రం.

దేవాలయాలు

భద్రాచలం

గోదావరి ఒడ్డున ఉన్న రామాలయం. రామదాసు కట్టించిన క్షేత్రం; శ్రీరామ నవమి కల్యాణానికి ప్రసిద్ధి.

దేవాలయాలు

మంగళగిరి

పానకం నైవేద్యంగా స్వీకరించే నరసింహ క్షేత్రం. స్వామి సగం మాత్రమే తాగుతాడనే ఆచారం ప్రసిద్ధం.

కథలు

గ్రంథాలు

ఆచార్యులు

దేవతలు