భాగవతం Bhagavata Purana · भागवतपुराण

గ్రంథం

అష్టాదశ మహాపురాణాలలో ఒకటి. పన్నెండు స్కంధాలు. సృష్టి వర్ణన నుంచి మొదలై, విష్ణు అవతారాల కథలు, చివరికి కలియుగ వర్ణన వరకూ సాగుతుంది.

దశమ స్కంధం అన్నిటిలోకీ పెద్దది, ప్రసిద్ధమైనది — కృష్ణుడి జననం నుంచి కథ. బాల్యం, బృందావనం, మథుర, ద్వారక.

భాగవతం భక్తి మార్గానికి ప్రధాన గ్రంథం. జ్ఞానం, కర్మ కంటే భక్తినే మిన్నగా చెప్పే గ్రంథమిది.

పోతన భాగవతం

తెలుగువాళ్ళకు భాగవతం అంటే పోతన భాగవతమే. బమ్మెర పోతన సంస్కృత భాగవతాన్ని తెలుగులో రాశాడు — అనువాదం కాదు, స్వతంత్ర కావ్యం.

రాజుకు అంకితం ఇవ్వమని ఒత్తిడి వచ్చినా నిరాకరించి, రాముడికే అంకితం చేశాడని కథనం. ఈ కథ ఎంతవరకూ చారిత్రకమో చెప్పలేము, కానీ తెలుగు సాహిత్య సంప్రదాయంలో బలంగా నిలిచింది.

గజేంద్ర మోక్షం, ప్రహ్లాద చరిత్ర, రుక్మిణీ కల్యాణం — ఈ ఘట్టాలలోని పోతన పద్యాలు తెలుగు నేలపై తరతరాలుగా కంఠస్థం చేయబడ్డాయి.

పోతన రచన పాత తెలుగు; అది స్వతంత్ర సాహిత్య రచన. ఆధునిక తెలుగు వచన అనువాదాలకు వాటి స్వంత కాపీరైట్ ఉంటుంది.

ఏకాదశి, భాగవత సప్తాహం

భాగవత సప్తాహం — ఏడు రోజులలో భాగవతం మొత్తం పారాయణం చేసే సంప్రదాయం. దేవాలయాలలో, ఇళ్ళలో నిర్వహిస్తారు.

ఏకాదశి నాడు భాగవత పఠనం, ముఖ్యంగా దశమ స్కంధం చదవడం ఆచారం.

కార్తిక మాసం, ధనుర్మాసంలో కూడా భాగవత పారాయణానికి ప్రాధాన్యం ఉంది.

→ ఈరోజు భక్తి
→ పండుగల క్యాలెండర్
→ ఈ రోజు పంచాంగం, రాశి ఫలాలు