గజేంద్ర మోక్షం The Liberation of Gajendra

సరస్సులో

గజేంద్రుడు అనే ఏనుగు తన గుంపుతో సరస్సులో దిగింది. కాలును ఒక మొసలి పట్టుకుంది.

ఏనుగు లాగింది. మొసలి వదల్లేదు. నీటిలో మొసలిదే బలం.

కథనం ప్రకారం ఈ పోరాటం చాలాకాలం సాగింది. గుంపులోని మిగతా ఏనుగులు ప్రయత్నించి, చేయలేక వెళ్ళిపోయాయి.

ఆఖరి పిలుపు

బలం అయిపోయాక గజేంద్రుడు తొండంతో ఒక పద్మాన్ని పైకెత్తి పిలిచాడు.

పోతన ఈ ఘట్టాన్ని రాసిన తీరు తెలుగు సాహిత్యంలో ప్రసిద్ధమైనది. 'లావొక్కింతయు లేదు' అనే పద్యం — శక్తి ఇసుమంతైనా మిగలలేదు అన్న ఆర్తి — ఈ సందర్భంలోనిదే.

విష్ణువు వచ్చాడు. చక్రంతో మొసలిని ఖండించి ఏనుగును విడిపించాడు.

ఎందుకు అంత ఆలస్యం

ఈ కథలో తరచుగా అడిగే ప్రశ్న ఇదే — స్వామి ముందే ఎందుకు రాలేదు?

భక్తి సంప్రదాయం ఇచ్చే సమాధానం: గజేంద్రుడు తన బలం మీద నమ్మకం ఉన్నంతవరకూ పిలవలేదు. 'నా వల్ల కాదు' అని ఒప్పుకున్న క్షణమే పిలుపు. అదే శరణాగతి.

ఇది కథ చెప్పే వ్యాఖ్యానం; పాఠంలో ఇలా స్పష్టంగా చెప్పబడలేదు. వేర్వేరు ఆచార్యులు వేర్వేరుగా వివరించారు.

→ ఈరోజు భక్తి
→ పండుగల క్యాలెండర్
→ ఈ రోజు పంచాంగం, రాశి ఫలాలు