శ్రీ మహాలక్ష్మి Lakshmi · लक्ष्मी
శ్రీదేవి · కమల · పద్మ · వరలక్ష్మి · ధనలక్ష్మి
సంపద, సౌభాగ్యం, శుభానికి అధిదేవత. శుక్రవారం ఆరాధించే అమ్మవారు.
సంపద అంటే డబ్బు మాత్రమేనా
లక్ష్మీదేవిని సంపదకు అధిదేవతగా చెబుతారు. కానీ సంప్రదాయంలో సంపద అంటే డబ్బు ఒక్కటే కాదు — ఆరోగ్యం, విద్య, ధైర్యం, సంతానం, ధాన్యం, విజయం అన్నీ సంపదలే. అష్టలక్ష్ముల భావన ఇదే చెబుతుంది.
అష్టలక్ష్ములు: ఆది లక్ష్మి, ధాన్య లక్ష్మి, ధైర్య లక్ష్మి, గజ లక్ష్మి, సంతాన లక్ష్మి, విజయ లక్ష్మి, విద్యా లక్ష్మి, ధన లక్ష్మి. ఎనిమిదింటిలో డబ్బు ఒక్కటే — మిగతావి జీవితంలోని ఇతర సమృద్ధులు.
లక్ష్మి చంచల అని చెబుతారు — ఒకచోట నిలవదని. శుభ్రత, క్రమశిక్షణ, పెద్దలను గౌరవించడం ఉన్న ఇంట్లో ఆమె నిలుస్తుందనే భావన సంప్రదాయంలో ఉంది.
శుక్రవారం ఆరాధన
శుక్రవారం సాయంత్రం ఇంటి గుమ్మానికి పసుపు రాసి, ముగ్గు వేసి, దీపం వెలిగించడం తెలుగు ఇళ్లలో ఆనవాయితీ. దీపాన్ని లక్ష్మీ స్వరూపంగా భావిస్తారు.
కుంకుమ పూజ శుక్రవారం ప్రధాన ఆచారం. ముత్తైదువులను పిలిచి కుంకుమ, తాంబూలం ఇవ్వడం సంప్రదాయం.
శ్రీ సూక్తం, లలితా సహస్రనామం, కనకధారా స్తోత్రం పారాయణం చేసేవారు ఎక్కువ. వీటి మూల గ్రంథాలు ప్రాచీనమైనవి; పూర్తి పాఠాన్ని ధృవీకరించిన మూలం నుండి మాత్రమే ప్రచురించాలి.
వరలక్ష్మీ వ్రతం
శ్రావణ మాసంలో పౌర్ణమికి ముందు వచ్చే శుక్రవారం నాడు వరలక్ష్మీ వ్రతం. తెలుగు రాష్ట్రాల్లో స్త్రీలు జరుపుకునే అతి ముఖ్యమైన వ్రతాల్లో ఇది ఒకటి.
కలశం స్థాపించి, దానిపై కొబ్బరికాయ ఉంచి, అమ్మవారి ముఖాన్ని అలంకరించి పూజ చేస్తారు. తొమ్మిది ముడులు వేసిన తోరాన్ని చేతికి కట్టుకోవడం ఈ వ్రతం ప్రత్యేకత.
ముత్తైదువులకు తాంబూలం ఇవ్వడం, వ్రత కథ చదవడం, పాయసం నైవేద్యం పెట్టడం క్రమంలో భాగం.
ఇది ప్రధానంగా దక్షిణ భారత, ముఖ్యంగా తెలుగు ప్రాంత ఆచారం. ఉత్తర భారతంలో ఈ వ్రతం అంతగా ప్రచారంలో లేదు.
తరచుగా అడిగే ప్రశ్నలు
వరలక్ష్మీ వ్రతం ఏ రోజు చేయాలి?
శ్రావణ పౌర్ణమికి ముందు వచ్చే శుక్రవారం. ఆ ఏడాది పంచాంగంలో తేదీ చూసుకోవడం మంచిది.
శుక్రవారం ఉప్పు ఇవ్వకూడదా?
ఇది కొన్ని కుటుంబాల్లో పాటించే నమ్మకం, శాస్త్ర నియమం కాదు. ఆచారాలు కుటుంబాన్ని బట్టి మారతాయి.
ఇంట్లో లక్ష్మి ఫోటో ఎక్కడ పెట్టాలి?
పూజ గదిలో తూర్పు లేదా ఉత్తర దిక్కుగా ఉంచడం సాధారణ ఆచారం. వాస్తు వివరాల్లో సంప్రదాయాల మధ్య భేదాలు ఉన్నాయి.
ఈ దేవతకు సంబంధించిన మంత్రాలు
ఈ దేవతకు సంబంధించిన శ్లోకాలు
సహస్రనామం
పూజా విధానం
వ్రతాలు
పండుగలు
దేవాలయాలు
కథలు
శాస్త్ర గ్రంథాలు
ఆచార్యులు, భక్త కవులు
ఇలాంటి దేవతలు
ఆది లక్ష్మి
అన్ని లక్ష్మీ రూపాలకూ మూలమైన ఆది రూపం. రమా అని కూడా పిలుస్తారు.
దేవతలుగజ లక్ష్మి
రెండు ఏనుగులు అభిషేకిస్తుండగా పద్మంపై కూర్చున్న రూపం. అత్యంత ప్రాచీనమైన లక్ష్మీ రూపం.
దేవతలుధన లక్ష్మి
ధనానికి అధిదేవత. అష్టలక్ష్ములలో సాధారణంగా చివరన చెప్పే రూపం.
దేవతలుధాన్య లక్ష్మి
పంటకు, ఆహారానికి అధిదేవత. ధాన్యం ఉన్న ఇల్లే నిజమైన ఐశ్వర్యం అనే భావన.
దేవతలుధైర్య లక్ష్మి
ధైర్యాన్ని ఇచ్చే రూపం. కష్టకాలంలో నిలబడే బలానికి అధిదేవత.
దేవతలువిజయ లక్ష్మి
విజయాన్ని ఇచ్చే రూపం. ప్రయత్నానికి ఫలితం దక్కడానికి ప్రార్థించే రూపం.
దేవతలువిద్యా లక్ష్మి
విద్యకు అధిదేవత. జ్ఞానమే అత్యున్నత సంపద అనే భావన.
దేవతలుసంతాన లక్ష్మి
సంతానానికి అధిదేవత. పిల్లలే గొప్ప సంపద అనే భావన.
దేవతలుకామధేనువు
సముద్ర మథనంలో ఉద్భవించిన దివ్య గోవు. కోరిన కోరికలు తీర్చేదని కథనం.
దేవతలుకుబేరుడు
సంపదకు అధిపతి, యక్షులకు రాజు. ఉత్తర దిక్కుకు దిక్పాలకుడు.
దేవతలుకూర్మావతారం
సముద్ర మథన సమయంలో మందర పర్వతాన్ని వీపుపై మోసిన తాబేలు రూపం.
దేవతలులలితా త్రిపురసుందరి
శ్రీవిద్యా సంప్రదాయానికి కేంద్ర దేవత. లలితా సహస్రనామం ఈమెదే.
దేవతలుశుక్రుడు
నవగ్రహాలలో ఒకరు. శుక్రుడు రాక్షసుల గురువు.
దేవతలుశ్రీ నృసింహ స్వామి
విష్ణువు నాలుగవ అవతారం. సగం సింహం, సగం మనిషి రూపంలో ప్రహ్లాదుడిని రక్షించి హిరణ్యకశిపుడిని సంహరించిన స్వామి. తెలుగు నేలకు అత్యంత సన్నిహితమైన అవతారం.
దేవతలుశ్రీ మహావిష్ణువు
సృష్టిని రక్షించే దేవుడు. ధర్మం క్షీణించినప్పుడల్లా అవతారమెత్తి లోకాన్ని కాపాడతాడని వైష్ణవ సంప్రదాయం చెబుతుంది.
దేవతలుశ్రీ వేంకటేశ్వర స్వామి
తిరుమల కొండపై వెలసిన విష్ణు స్వరూపుడు — తెలుగు ప్రజల ఇలవేల్పు.
దేవతలుసప్త మాతృకలు
ఏడుగురు మాతృ దేవతలు — బ్రాహ్మి, మాహేశ్వరి, కౌమారి, వైష్ణవి, వారాహి, ఇంద్రాణి, చాముండ. ప్రధాన దేవతల శక్తి రూపాలు.
→ ఈరోజు భక్తి
→ పండుగల క్యాలెండర్
→ ఈ రోజు పంచాంగం, రాశి ఫలాలు