వరలక్ష్మీ వ్రత పూజా విధానం Varalakshmi Vratam Pooja
వరలక్ష్మీ పూజ
శ్రావణ శుక్రవారం నాడు ముత్తైదువులు చేసే వరలక్ష్మీ వ్రతం — కలశ స్థాపన, తోరం, పూజా క్రమం.
ఈ వ్రతం గురించి
వరలక్ష్మీ వ్రతం ప్రధానంగా ముత్తైదువులు — వివాహిత స్త్రీలు — చేసే వ్రతం. కుటుంబ క్షేమం, సౌభాగ్యం కోసం.
శ్రావణ మాసంలో పౌర్ణమికి ముందు వచ్చే శుక్రవారం నాడు చేస్తారు.
కలశాన్ని లక్ష్మీ స్వరూపంగా భావించి పూజించడం ఈ వ్రత కేంద్ర భాగం.
ఎవరు చేయవచ్చు
సంప్రదాయంలో ముత్తైదువులు చేస్తారు. కానీ ఇది కఠిన నియమం కాదు.
వితంతువులు, అవివాహితలు ఈ వ్రతం చేయకూడదని కొన్ని చోట్ల చెబుతారు. అలాంటి ఆంక్షలను చాలా కుటుంబాలు ఇప్పుడు పాటించడం లేదు.
లక్ష్మీదేవిని పూజించడానికి ఎవరికీ అర్హత పరీక్ష లేదు. మీ కుటుంబ ఆచారం మీ ఇష్టం; కానీ ఎవరినీ దూరంగా ఉంచాల్సిన అవసరం లేదు.
పురుషులు కూడా పూజలో పాల్గొనవచ్చు.
ఈ జాబితా గురించి
ఇందులో ఏదైనా దొరకకపోతే పూజ ఆగదు. దొరికినవాటితో చేయవచ్చు.
ఖరీదైన సామాగ్రి అవసరం లేదు. ఇంట్లో ఉన్న పువ్వులు, పండ్లు, ఒక దీపం — ఇవి చాలు.
ప్రతి ఇంటికీ, ప్రతి ప్రాంతానికీ కొద్దిపాటి తేడాలు ఉంటాయి. మీ ఇంటి ఆచారమే మీకు ప్రామాణికం.
కావలసిన సామగ్రి
- కలశం (రాగి లేదా వెండి చెంబు)స్టీలు చెంబు కూడా వాడవచ్చు
- లక్ష్మీదేవి ప్రతిమ లేదా పటంకలశంపై అమర్చడానికి
- మామిడాకులుకలశంపై ఉంచడానికి — 5 ఆకులు
- కొబ్బరికాయ
- బియ్యంకలశం కింద పరవడానికి
- పసుపు, కుంకుమ
- తోరంపసుపు రాసిన దారం, 9 ముడులు
- పువ్వులు, పూలమాల
- పండ్లుకనీసం 5 రకాలు అనేది ఆచారం
- తమలపాకులు, వక్కలు
- దీపం, నూనె, వత్తులురెండు దీపాలు
- నైవేద్యంపులిహోర, పాయసం, గారెలు, వడపప్పు
కలశం రాగిదే కావాలని నియమం లేదు — ఇంట్లో ఉన్న శుభ్రమైన చెంబు చాలు. తోరానికి పసుపు దారం ఇంట్లోనే చేసుకోవచ్చు.
పూజా విధానం
-
ఇల్లు, పూజా స్థలం
ఇంటిని శుభ్రం చేసి, ముగ్గు వేసి, గుమ్మానికి మామిడాకుల తోరణం కట్టండి.
పూజ చేసే చోట పీట ఉంచి, దానిపై బియ్యం పరిచి, కొత్త వస్త్రం వేయండి.
-
కలశ స్థాపన
చెంబులో నీరు నింపి, పసుపు కొమ్ము, నాణెం, అక్షతలు వేయండి.
చెంబు నోటిపై ఐదు మామిడాకులు అమర్చి, పైన కొబ్బరికాయ ఉంచండి.
కలశానికి పసుపు రాసి, కుంకుమ బొట్టు పెట్టి, వస్త్రం చుట్టండి. లక్ష్మీదేవి ముఖ ప్రతిమ ఉంటే కలశంపై అమర్చండి.
ఈ కలశమే వరలక్ష్మీ దేవి స్వరూపం.
-
తోరం సిద్ధం చేయడం
తెల్లని దారానికి పసుపు రాసి, తొమ్మిది ముడులు వేయండి. పూలు కూడా కడతారు.
పూజ సమయంలో ఈ తోరాన్ని దేవి దగ్గర ఉంచి, పూజ ముగిశాక కుడి చేతికి కట్టుకుంటారు.
ఇంట్లో అందరికీ ఒక్కో తోరం సిద్ధం చేసుకోవచ్చు.
-
గణపతి పూజ
ఏ పూజకైనా ముందు గణపతి పూజ. పసుపుతో చిన్న గణపతిని చేసి, ఆకుపై ఉంచి పూజించండి.
'ఓం గం గణపతయే నమః' అంటూ అక్షతలు, పువ్వులు సమర్పించండి.
-
వరలక్ష్మీ ఆవాహన
దీపం వెలిగించి, సంకల్పం చెప్పుకోండి.
లక్ష్మీదేవిని కలశంలోకి ఆహ్వానించండి. 'ఓం శ్రీం మహాలక్ష్మ్యై నమః' అంటూ.
-
పూజ, అష్టోత్తరం
పసుపు, కుంకుమ, పువ్వులు, అక్షతలు సమర్పించండి.
లక్ష్మీ అష్టోత్తర శతనామావళి పఠించడం ఆచారం. ప్రతి నామానికీ కుంకుమ లేదా పువ్వు సమర్పిస్తారు.
శ్రీ సూక్తం పఠించే సంప్రదాయమూ ఉంది.
-
తోరం పూజ, ధారణ
తోరాన్ని దేవి ముందు ఉంచి పూజించండి.
పూజ తర్వాత ముత్తైదువులు ఒకరికొకరు తోరం కట్టుకుంటారు. కుడి చేతికి కడతారు.
-
నైవేద్యం, వ్రత కథ
పులిహోర, పాయసం, గారెలు, వడపప్పు, పండ్లు నైవేద్యం పెట్టండి.
వరలక్ష్మీ వ్రత కథ చదవడం లేదా వినడం ఆచారం.
-
ఆరతి, ముత్తైదువుల సత్కారం
కర్పూర హారతి ఇవ్వండి.
ముత్తైదువులను పిలిచి పసుపు, కుంకుమ, తాంబూలం, పండ్లు ఇచ్చి సత్కరించడం ఆచారం.
కలశంలోని నీటిని ఇంట్లో చల్లడం, మరుసటి రోజు మొక్కలకు పోయడం సంప్రదాయం.
తరచుగా అడిగే ప్రశ్నలు
వరలక్ష్మీ వ్రతం ఎవరు చేయవచ్చు?
సంప్రదాయంలో ముత్తైదువులు చేస్తారు, కానీ ఇది కఠిన నియమం కాదు. ఎవరైనా లక్ష్మీదేవిని పూజించవచ్చు; పురుషులు కూడా పాల్గొనవచ్చు.
తోరం ఎన్ని ముడులు?
తొమ్మిది ముడులు వేయడం సాధారణ ఆచారం. ప్రాంతాన్ని బట్టి మారవచ్చు.
రాగి కలశమే కావాలా?
కాదు. ఇంట్లో ఉన్న శుభ్రమైన చెంబు — స్టీలు అయినా — సరిపోతుంది.
మంత్రాలు
శ్లోకాలు
కరాగ్రే వసతే లక్ష్మీ
చేతి కొనలో లక్ష్మి, మధ్యలో సరస్వతి, మూలంలో గౌరి ఉన్నారు — ఉదయాన్నే చేతులను చూసుకోవాలి.
ధ్యాన శ్లోకంవక్రతుండ మహాకాయ
వంకర తొండం కలవాడా, మహాకాయా, కోటి సూర్యుల తేజస్సు కలవాడా — నా అన్ని పనులూ నిర్విఘ్నంగా జరిగేలా చూడు.
ధ్యాన శ్లోకంశుక్లాంబరధరం
తెల్లని వస్త్రం ధరించిన, చంద్రవర్ణుడైన, నాలుగు చేతులవాడైన, ప్రసన్న ముఖుడైన ఆయనను ధ్యానించాలి — అన్ని విఘ్నాలు శాంతించడానికి.
స్తోత్రాలు
అష్టోత్తరం
సహస్రనామం
పూజ
నిత్య పూజ
ఇంట్లో రోజూ చేసుకునే సరళమైన పూజ — సామగ్రి, క్రమం, మంత్రాలు.
పూజలువినాయక చవితి పూజా విధానం
వినాయక చవితి నాడు ఇంట్లో చేసుకునే పూజ — మట్టి విగ్రహం, 21 పత్రి, ఉండ్రాళ్ళు, నిమజ్జనం.
పూజలుశివ అభిషేక విధానం
శివలింగానికి అభిషేకం చేసే క్రమం — ఏమి సమర్పిస్తారు, ఏ వరుసలో, ఇంట్లో ఎలా చేసుకోవాలి.
పూజలుసత్యనారాయణ స్వామి పూజా విధానం
గృహప్రవేశం, పెళ్ళి, మొక్కు తీర్చడం — ఏ శుభ సందర్భంలోనైనా చేసే సత్యనారాయణ వ్రత పూజా క్రమం.
వ్రతం
ఏకాదశి
ప్రతి పక్షంలో పదకొండవ తిథి — విష్ణు ఆరాధనకు, ఉపవాసానికి నిర్ణీతమైన రోజు.
వ్రతాలుసంకష్టహర చతుర్థి
ప్రతి నెలా కృష్ణ పక్ష చతుర్థి నాడు గణపతి కోసం చేసే వ్రతం. చంద్ర దర్శనం తర్వాత ఉపవాస విరమణ.
వ్రతాలుసత్యనారాయణ వ్రతం
విష్ణువును సత్యనారాయణుడిగా పూజించే వ్రతం. గృహప్రవేశం, పెళ్ళి, శుభకార్యాల తర్వాత చేసే ఆచారం.
పండుగలు
దీపావళి
దీపాల పండుగ — నరకాసుర సంహారం, లక్ష్మీ పూజ.
పండుగలువరలక్ష్మీ వ్రతం
తెలుగు స్త్రీలు జరుపుకునే ప్రధాన లక్ష్మీ వ్రతం — కలశం, తోరం, ముత్తైదువుల తాంబూలం.
పండుగలుకార్తీక మాసం
శివ, విష్ణు ఆరాధనకు అత్యంత పవిత్రమైన మాసం — దీపాలు, ఉపవాసాలు, వన భోజనాలు.
పండుగలురథ సప్తమి
సూర్యుడి రథం ఉత్తర దిశగా మళ్ళే రోజు. జిల్లేడు ఆకులతో స్నానం, సూర్య నమస్కారాలు.
పండుగలువినాయక చవితి
భాద్రపద శుక్ల చతుర్థి నాడు గణపతి ఆవాహన; తెలుగు రాష్ట్రాల్లో అతి పెద్ద పండుగల్లో ఒకటి.
పండుగలుశరన్నవరాత్రులు
ఆశ్వయుజ శుక్ల పాడ్యమి నుండి నవమి వరకు తొమ్మిది రాత్రుల అమ్మవారి ఉత్సవం; పదవ రోజు విజయదశమి.
పండుగలుశ్రీకృష్ణ జన్మాష్టమి
శ్రీకృష్ణుడి జన్మదినం. అర్ధరాత్రి పూజ, ఉట్టి కొట్టడం, చిన్ని కృష్ణుడి పాదముద్రలు.
పండుగలుశ్రీరామ నవమి
శ్రీరాముడి జన్మదినం. భద్రాచలంలో సీతారాముల కల్యాణం, వడపప్పు-పానకం పంపిణీ.
దేవాలయాలు
అహోబిలం
నరసింహ అవతార క్షేత్రం. నల్లమల కొండలలో తొమ్మిది నరసింహ ఆలయాలు.
దేవాలయాలుతిరుమల శ్రీ వేంకటేశ్వర స్వామి
తిరుమల కొండపై వేంకటేశ్వరుని ఆలయం — తెలుగు ప్రజలకు అత్యంత ప్రధానమైన క్షేత్రం.
దేవాలయాలుభద్రాచలం
గోదావరి ఒడ్డున ఉన్న రామాలయం. రామదాసు కట్టించిన క్షేత్రం; శ్రీరామ నవమి కల్యాణానికి ప్రసిద్ధి.
దేవాలయాలుమంగళగిరి
పానకం నైవేద్యంగా స్వీకరించే నరసింహ క్షేత్రం. స్వామి సగం మాత్రమే తాగుతాడనే ఆచారం ప్రసిద్ధం.
దేవాలయాలుయాదాద్రి లక్ష్మీ నరసింహ స్వామి
తెలంగాణలో ప్రధాన నరసింహ క్షేత్రం — యాదగిరిగుట్టగా ప్రసిద్ధి.
దేవాలయాలుసింహాచలం
విశాఖపట్నం సమీపంలోని వరాహ నరసింహ క్షేత్రం. ఏడాది పొడవునా చందన లేపనంతో కప్పి ఉండే స్వామి.
కథలు
గజేంద్ర మోక్షం
మొసలి పట్టుకున్న ఏనుగు, ఆఖరి బలం ఉన్నంతవరకూ పోరాడి, చివరికి పిలిచిన పిలుపు.
కథలుగణేశుడి జన్మ కథ
పార్వతీదేవి నలుగుపిండితో ఒక బాలుడిని సృష్టించడం, శివుడితో జరిగిన ఘర్షణ, గజముఖం అమరడం — గణపతి జన్మ వృత్తాంతం.
కథలుప్రదక్షిణ పందెం
లోకాలు చుట్టి రమ్మంటే కుమారస్వామి బయలుదేరాడు; గణపతి తల్లిదండ్రుల చుట్టూ ప్రదక్షిణ చేశాడు. బుద్ధి బలాన్ని గెలిచిన కథ.
కథలుప్రహ్లాదుడి కథ
తండ్రి నిషేధించినా హరినామం విడవని బాలుడు. స్తంభం చీల్చుకుని నరసింహుడు వచ్చిన కథ.
గ్రంథాలు
భగవద్గీత
కురుక్షేత్ర యుద్ధభూమిలో అర్జునుడికి కృష్ణుడు చెప్పిన 700 శ్లోకాల సంవాదం. మహాభారత భీష్మ పర్వంలోని భాగం.
గ్రంథాలుభాగవతం
పన్నెండు స్కంధాల మహాపురాణం. విష్ణు అవతారాలు, ముఖ్యంగా కృష్ణ కథ దీని కేంద్రం. తెలుగులో పోతన రచన ప్రసిద్ధం.
గ్రంథాలురామాయణం
వాల్మీకి రచించిన ఆదికావ్యం. రాముడి కథను ఏడు కాండలలో చెప్పే గ్రంథం.
ఆచార్యులు
తాళ్ళపాక అన్నమాచార్యులు
తిరుమల వేంకటేశ్వరుని మీద ముప్పై రెండువేల సంకీర్తనలు రాసిన పదకవితా పితామహుడు. తెలుగు భక్తి సంగీతానికి పునాది వేసినవాడు.
ఆచార్యులుత్యాగరాజ స్వామి
కర్ణాటక సంగీత త్రిమూర్తులలో ఒకరు. రాముడి మీద వేలాది కృతులు తెలుగులో రాసిన వాగ్గేయకారుడు.
ఆచార్యులుభద్రాచల రామదాసు
భద్రాచలం రామాలయాన్ని కట్టించి, ఆ కారణంగా చెరసాలపాలై, అక్కడే రామ కీర్తనలు రాసిన భక్త కవి.
దేవతలు
ఆది లక్ష్మి
అన్ని లక్ష్మీ రూపాలకూ మూలమైన ఆది రూపం. రమా అని కూడా పిలుస్తారు.
దేవతలుగణేశుడు
విఘ్నాలను తొలగించే దేవుడు, ఏ శుభకార్యానికైనా మొదటి పూజ అందుకునేవాడు. బుద్ధి, విద్య, ఆరంభాలకు అధిదేవత.
దేవతలుధన లక్ష్మి
ధనానికి అధిదేవత. అష్టలక్ష్ములలో సాధారణంగా చివరన చెప్పే రూపం.
దేవతలుశ్రీ మహాలక్ష్మి
సంపద, సౌభాగ్యం, శుభానికి అధిదేవత. శుక్రవారం ఆరాధించే అమ్మవారు.
దేవతలుశ్రీ మహావిష్ణువు
సృష్టిని రక్షించే దేవుడు. ధర్మం క్షీణించినప్పుడల్లా అవతారమెత్తి లోకాన్ని కాపాడతాడని వైష్ణవ సంప్రదాయం చెబుతుంది.
→ ఈరోజు భక్తి
→ పండుగల క్యాలెండర్
→ ఈ రోజు పంచాంగం, రాశి ఫలాలు