ఏకాదశి Ekadashi

ప్రతి పక్షంలో పదకొండవ తిథి — విష్ణు ఆరాధనకు, ఉపవాసానికి నిర్ణీతమైన రోజు.

తిథిశుక్ల, కృష్ణ పక్షాల్లో ఏకాదశి
సంవత్సరానికి24 (అధిక మాసంలో 26)
దేవతశ్రీ మహావిష్ణువు
ప్రధానమైనవివైకుంఠ ఏకాదశి, తొలి ఏకాదశి
వర్జ్యంబియ్యం, ధాన్యాలు
పారణమరుసటి రోజు ద్వాదశి ఉదయం

ఏకాదశి అంటే

చంద్ర మాసంలో ప్రతి పక్షంలోనూ పదకొండవ తిథిని ఏకాదశి అంటారు. సంవత్సరానికి ఇరవై నాలుగు ఏకాదశులు వస్తాయి; అధిక మాసం ఉన్న ఏడాది ఇరవై ఆరు.

ఏకాదశి విష్ణు ఆరాధనకు నిర్ణీతమైన రోజు. ఉపవాసం, జాగరణ, విష్ణు నామ స్మరణ — ఇవి ఈ వ్రతం ప్రధాన అంగాలు.

ప్రతి ఏకాదశికీ ఒక పేరు, ఒక కథ ఉన్నాయి — ఉత్పన్న, మోక్షద, పుత్రద, నిర్జల ఇలా. తెలుగునాట తొలి ఏకాదశి (ఆషాఢ శుక్ల), వైకుంఠ ఏకాదశి (ధనుర్మాస శుక్ల) ఎక్కువ ప్రసిద్ధి.

ఉపవాస విధానం

సాంప్రదాయికంగా ఏకాదశి నాడు బియ్యం, ధాన్యాలు వర్జిస్తారు. పండ్లు, పాలు, సగ్గుబియ్యం, కొర్రలు తీసుకుంటారు.

పూర్తి నిరాహారం, ఒంటిపూట, ఫలాహారం — ఎవరి శక్తిని బట్టి వారు. కఠినత్వం కంటే నియమం ముఖ్యం.

మరుసటి రోజు ద్వాదశి ఉదయం నిర్ణీత సమయంలో పారణ చేసి ఉపవాసం ముగించడం క్రమం. పారణ సమయం పంచాంగంలో ఉంటుంది.

ఆరోగ్య జాగ్రత్త

మధుమేహం, రక్తపోటు ఉన్నవారు, గర్భిణులు, పాలిచ్చే తల్లులు, పిల్లలు, వృద్ధులు కఠిన ఉపవాసం పాటించకూడదు.

మందులు వాడేవారు ఖాళీ కడుపుతో మాత్రలు వేసుకోవడం ప్రమాదకరం. వైద్యుల సలహా తీసుకోండి. ఉపవాసం భక్తికి సాధనం, ఆరోగ్యానికి ముప్పు కాకూడదు.

తరచుగా అడిగే ప్రశ్నలు

ఏకాదశి నాడు బియ్యం ఎందుకు తినరు?

సంప్రదాయంలో దీనికి పురాణ కథ చెబుతారు. ఆచరణలో ఇది తేలికపాటి ఆహారం తీసుకునే నియమంగా పాటిస్తారు.

పారణ ఎప్పుడు చేయాలి?

ద్వాదశి రోజు ఉదయం, పంచాంగంలో సూచించిన సమయంలోపు. సమయం ప్రాంతాన్ని బట్టి మారుతుంది.

మంత్రాలు

శ్లోకాలు

స్తోత్రాలు

సహస్రనామం

పూజ

వ్రతం

పండుగలు

పండుగలు

కార్తీక మాసం

శివ, విష్ణు ఆరాధనకు అత్యంత పవిత్రమైన మాసం — దీపాలు, ఉపవాసాలు, వన భోజనాలు.

పండుగలు

దీపావళి

దీపాల పండుగ — నరకాసుర సంహారం, లక్ష్మీ పూజ.

పండుగలు

రథ సప్తమి

సూర్యుడి రథం ఉత్తర దిశగా మళ్ళే రోజు. జిల్లేడు ఆకులతో స్నానం, సూర్య నమస్కారాలు.

పండుగలు

వరలక్ష్మీ వ్రతం

తెలుగు స్త్రీలు జరుపుకునే ప్రధాన లక్ష్మీ వ్రతం — కలశం, తోరం, ముత్తైదువుల తాంబూలం.

పండుగలు

శరన్నవరాత్రులు

ఆశ్వయుజ శుక్ల పాడ్యమి నుండి నవమి వరకు తొమ్మిది రాత్రుల అమ్మవారి ఉత్సవం; పదవ రోజు విజయదశమి.

పండుగలు

శ్రీకృష్ణ జన్మాష్టమి

శ్రీకృష్ణుడి జన్మదినం. అర్ధరాత్రి పూజ, ఉట్టి కొట్టడం, చిన్ని కృష్ణుడి పాదముద్రలు.

పండుగలు

శ్రీరామ నవమి

శ్రీరాముడి జన్మదినం. భద్రాచలంలో సీతారాముల కల్యాణం, వడపప్పు-పానకం పంపిణీ.

దేవాలయాలు

దేవాలయాలు

అహోబిలం

నరసింహ అవతార క్షేత్రం. నల్లమల కొండలలో తొమ్మిది నరసింహ ఆలయాలు.

దేవాలయాలు

తిరుమల శ్రీ వేంకటేశ్వర స్వామి

తిరుమల కొండపై వేంకటేశ్వరుని ఆలయం — తెలుగు ప్రజలకు అత్యంత ప్రధానమైన క్షేత్రం.

దేవాలయాలు

భద్రాచలం

గోదావరి ఒడ్డున ఉన్న రామాలయం. రామదాసు కట్టించిన క్షేత్రం; శ్రీరామ నవమి కల్యాణానికి ప్రసిద్ధి.

దేవాలయాలు

మంగళగిరి

పానకం నైవేద్యంగా స్వీకరించే నరసింహ క్షేత్రం. స్వామి సగం మాత్రమే తాగుతాడనే ఆచారం ప్రసిద్ధం.

దేవాలయాలు

యాదాద్రి లక్ష్మీ నరసింహ స్వామి

తెలంగాణలో ప్రధాన నరసింహ క్షేత్రం — యాదగిరిగుట్టగా ప్రసిద్ధి.

దేవాలయాలు

సింహాచలం

విశాఖపట్నం సమీపంలోని వరాహ నరసింహ క్షేత్రం. ఏడాది పొడవునా చందన లేపనంతో కప్పి ఉండే స్వామి.

కథలు

గ్రంథాలు

ఆచార్యులు

దేవతలు