శివ అభిషేక విధానం Shiva Abhishekam

రుద్రాభిషేకం · లింగాభిషేకం

శివలింగానికి అభిషేకం చేసే క్రమం — ఏమి సమర్పిస్తారు, ఏ వరుసలో, ఇంట్లో ఎలా చేసుకోవాలి.

ఎప్పుడుసోమవారం, ప్రదోషం, శివరాత్రి, కార్తిక మాసం
వ్యవధి30 నిమిషాలు – 2 గంటలు
ప్రధాన ద్రవ్యాలుపాలు, పెరుగు, నెయ్యి, తేనె, పంచదార, కొబ్బరి నీరు, గంధోదకం
ముఖ్య పత్రిబిల్వ దళం (మారేడు ఆకు)
మంత్రంఓం నమః శివాయ

అభిషేకం అంటే

అభిషేకం అంటే స్నానం చేయించడం. శివారాధనలో ఇదే ప్రధాన ఉపచారం.

శివుడికి అలంకారం కంటే అభిషేకమే ప్రియమని సంప్రదాయం. 'శివుడు అభిషేక ప్రియుడు, విష్ణువు అలంకార ప్రియుడు' అనే మాట ఉంది.

ఇంట్లో చిన్న శివలింగం ఉంటే రోజూ చేసుకోవచ్చు. ఆలయాలలో అర్చకుల ద్వారా చేయిస్తారు.

రుద్రాభిషేకం

శ్రీ రుద్రం పఠిస్తూ చేసే అభిషేకాన్ని రుద్రాభిషేకం అంటారు.

ఏకాదశ రుద్రం, మహా రుద్రం, అతి రుద్రం — పఠన సంఖ్యను బట్టి పేర్లు మారతాయి. ఇవి ఆలయాలలో, పండితులతో చేయించేవి.

ఇంట్లో సాధారణ అభిషేకానికి 'ఓం నమః శివాయ' చాలు. రుద్రం రాకపోతే ఇబ్బంది లేదు.

ఈ జాబితా గురించి

ఇందులో ఏదైనా దొరకకపోతే పూజ ఆగదు. దొరికినవాటితో చేయవచ్చు.

ఖరీదైన సామాగ్రి అవసరం లేదు. ఇంట్లో ఉన్న పువ్వులు, పండ్లు, ఒక దీపం — ఇవి చాలు.

ప్రతి ఇంటికీ, ప్రతి ప్రాంతానికీ కొద్దిపాటి తేడాలు ఉంటాయి. మీ ఇంటి ఆచారమే మీకు ప్రామాణికం.

కావలసిన సామగ్రి

  • శివలింగంఇంట్లో ఉన్న చిన్నది; లేదా ఆలయంలో
  • పాలుముఖ్యమైనది
  • పెరుగు
  • నెయ్యి
  • తేనె
  • పంచదారపంచామృతానికి ఐదవది
  • కొబ్బరి నీరు
  • బిల్వ దళాలుమారేడు ఆకు — శివుడికి అత్యంత ప్రియం
  • గంధం, విభూతి
  • పువ్వులుతెల్లని పువ్వులు విశేషం
  • దీపం, అగరవత్తి, కర్పూరం
  • శుద్ధ జలంచివరి అభిషేకానికి

గంగా జలం ఉంటే విశేషం; లేకపోతే శుద్ధమైన నీరే సరిపోతుంది. బిల్వ దళం దొరకకపోతే తులసి, ఇతర పువ్వులు సమర్పించవచ్చు — అభిషేకం ఆగదు.

పూజా విధానం

  1. సిద్ధం చేసుకోవడం

    లింగం కింద నీరు కారడానికి ఒక పళ్ళెం లేదా పానవట్టం ఉండాలి.

    అన్ని ద్రవ్యాలనూ చిన్న గిన్నెలలో ముందే సిద్ధం చేసుకోండి — మధ్యలో లేచి వెళ్ళాల్సిన అవసరం రాకుండా.

  2. గణపతి ప్రార్థన, సంకల్పం

    ముందుగా గణపతికి నమస్కారం.

    సంకల్పం చెప్పుకుని, దీపం వెలిగించండి.

  3. జల అభిషేకం

    మొదట శుద్ధ జలంతో లింగాన్ని అభిషేకించండి. 'ఓం నమః శివాయ' అంటూ నిదానంగా పోయండి.

    ధార ఆగకుండా, సన్నగా పోయడం ఆచారం.

  4. పంచామృత అభిషేకం

    పాలు, పెరుగు, నెయ్యి, తేనె, పంచదార — ఈ వరుసలో ఒక్కొక్కటిగా అభిషేకించండి.

    ప్రతి ద్రవ్యం తర్వాత శుద్ధ జలంతో కడగడం ఆచారం.

    కొబ్బరి నీరు, గంధోదకం (గంధం కలిపిన నీరు) కూడా సమర్పించవచ్చు.

  5. శుద్ధోదక స్నానం

    చివరగా మళ్ళీ శుద్ధ జలంతో అభిషేకించి, మెత్తని వస్త్రంతో తుడవండి.

  6. విభూతి, గంధం, బిల్వం

    లింగానికి విభూతి మూడు రేఖలుగా పెట్టండి. గంధం, కుంకుమ సమర్పించండి.

    బిల్వ దళాలను సమర్పించండి — మెత్తని వైపు లింగాన్ని తాకేలా ఉంచడం ఆచారం.

    'బిల్వాష్టకం' పఠించడం ఈ సమయంలో సంప్రదాయం.

  7. నైవేద్యం, ఆరతి

    పండ్లు, బెల్లం, ఏదైనా సాత్త్విక నైవేద్యం సమర్పించండి.

    కర్పూర హారతి ఇచ్చి, ప్రదక్షిణ చేయండి.

    శివ ప్రదక్షిణలో సోమసూత్ర ప్రదక్షిణ అనే ప్రత్యేక ఆచారం ఉంది — అభిషేక జలం పారే కాలువను దాటకుండా తిరగడం. ఆలయాలలో పాటిస్తారు; ఇంట్లో అవసరం లేదు.

  8. అభిషేక జలం

    అభిషేకం చేసిన పాలు, జలాన్ని పారబోయకుండా మొక్కలకు పోయడం మంచి ఆచరణ.

    పంచామృతాన్ని ప్రసాదంగా స్వీకరించడం ఆచారం.

    పెద్ద మొత్తంలో పాలు వృథా చేయవద్దు. కొద్దిగా సమర్పించి, భావంతో చేయడమే సరైనది — పాలు వృథా చేయడం ఏ సంప్రదాయమూ చెప్పలేదు.

తరచుగా అడిగే ప్రశ్నలు

ఇంట్లో అభిషేకం చేయవచ్చా?

చేయవచ్చు. ఇంట్లో చిన్న శివలింగం ఉంటే రోజూ చేసుకోవచ్చు. పురోహితుడు అవసరం లేదు.

రుద్రం రాకపోతే?

'ఓం నమః శివాయ' చాలు. రుద్రం, చమకం పండితులతో చేయించేవి; ఇంటి అభిషేకానికి పంచాక్షరి సరిపోతుంది.

బిల్వం ఎలా సమర్పించాలి?

మెత్తని వైపు లింగాన్ని తాకేలా ఉంచడం ఆచారం. మూడు దళాలు కలిసి ఉన్న ఆకు విశేషం.

మంత్రాలు

శ్లోకాలు

స్తోత్రాలు

అష్టోత్తరం

సహస్రనామం

పూజ

వ్రతం

పండుగలు

పండుగలు

కార్తీక మాసం

శివ, విష్ణు ఆరాధనకు అత్యంత పవిత్రమైన మాసం — దీపాలు, ఉపవాసాలు, వన భోజనాలు.

పండుగలు

మహా శివరాత్రి

సంవత్సరంలో అత్యంత ముఖ్యమైన శైవ పర్వదినం — ఉపవాసం, జాగరణ, అభిషేకం.

పండుగలు

నాగుల చవితి

నాగ దేవతలను పూజించే రోజు. పుట్ట దగ్గర పాలు పోసి, చిమ్మిలి సమర్పించే ఆచారం.

పండుగలు

బతుకమ్మ

తెలంగాణ పూల పండుగ. ఆడవాళ్ళు పూలతో గోపురం పేర్చి, చుట్టూ తిరిగి పాటలు పాడే తొమ్మిది రోజుల ఉత్సవం.

పండుగలు

బోనాలు

తెలంగాణ అమ్మవారి పండుగ. వండిన అన్నాన్ని కుండలో పెట్టి తలపై మోసుకుని అమ్మవారికి సమర్పించే ఆచారం.

పండుగలు

వినాయక చవితి

భాద్రపద శుక్ల చతుర్థి నాడు గణపతి ఆవాహన; తెలుగు రాష్ట్రాల్లో అతి పెద్ద పండుగల్లో ఒకటి.

పండుగలు

శరన్నవరాత్రులు

ఆశ్వయుజ శుక్ల పాడ్యమి నుండి నవమి వరకు తొమ్మిది రాత్రుల అమ్మవారి ఉత్సవం; పదవ రోజు విజయదశమి.

దేవాలయాలు

కథలు

దేవతలు