బిల్వాష్టకం Bilvashtakam

బిల్వ పత్రాన్ని శివుడికి సమర్పించే భావంతో చెప్పే స్తోత్రం. 'ఏకబిల్వం శివార్పణమ్' మకుటం.

శ్లోకాలుసాధారణంగా 5–8 (పాఠాంతరాలు ఉన్నాయి)
దేవతశివుడు
మకుటంఏకబిల్వం శివార్పణమ్
ఎప్పుడుశివ పూజ, శివరాత్రి, సోమవారం

పాఠం

త్రిదళం త్రిగుణాకారం
త్రినేత్రం చ త్రియాయుధమ్ ।
త్రిజన్మ పాపసంహారం
ఏకబిల్వం శివార్పణమ్ ॥

त्रिदळं त्रिगुणाकारं त्रिनेत्रं च त्रियायुधम् । त्रिजन्म पापसंहारं एकबिल्वं शिवार्पणम् ॥

త్రిశాఖైః బిల్వపత్రైశ్చ
హ్యచ్ఛిద్రైః కోమలైః శుభైః ।
శివపూజాం కరిష్యామి
ఏకబిల్వం శివార్పణమ్ ॥

అఖండ బిల్వపత్రేణ
పూజితే నందికేశ్వరే ।
శుద్ధ్యంతి సర్వపాపేభ్యః
ఏకబిల్వం శివార్పణమ్ ॥

సాలగ్రామ శిలామేకాం
విప్రాణాం జాతు చార్పయేత్ ।
సోమయజ్ఞ మహాపుణ్యం
ఏకబిల్వం శివార్పణమ్ ॥

దంతి కోటి సహస్రాణి
వాజపేయ శతాని చ ।
కోటికన్యా మహాదానం
ఏకబిల్వం శివార్పణమ్ ॥

జపం ప్రారంభించండి →

బిల్వం ఎందుకు

బిల్వ పత్రం (మారేడు ఆకు) శివుడికి అత్యంత ప్రియమైనది. మూడు దళాలు కలిసి ఒక పత్రంగా ఉండటం — త్రిమూర్తులకు, మూడు గుణాలకు, శివుడి మూడు కన్నులకు ప్రతీక అని సంప్రదాయ వివరణ.

ఈ స్తోత్రంలోని భావం ఒకటే — ఎంత గొప్ప దానం చేసినా, ఎన్ని యజ్ఞాలు చేసినా, భక్తితో సమర్పించిన ఒక్క బిల్వ దళం వాటితో సమానం.

ఇది ధనిక-పేద తేడాను చెరిపే భావన. ఖరీదైన పూజ చేయలేని వాడు ఒక ఆకు సమర్పించి అదే ఫలం పొందగలడు.

బిల్వ దళాన్ని తలకిందులుగా — మెత్తని వైపు లింగం మీద ఆనేలా — సమర్పించడం ఆచారం. ప్రాంతాన్ని బట్టి ఈ వివరాలు మారతాయి.

పాఠాంతరాల గురించి

ప్రాచీన స్తోత్రాలకు ప్రాంతాన్ని బట్టి, పరంపరను బట్టి కొద్దిపాటి పాఠభేదాలు ఉంటాయి. ఒక పదం మారవచ్చు, ఒక వరుస మారవచ్చు.

ఇక్కడ ఇచ్చినది విస్తృతంగా ప్రచారంలో ఉన్న పాఠం. మీ ఇంట, మీ గురు పరంపరలో వేరే పాఠం ఉంటే అదే మీకు ప్రామాణికం.

ఏదైనా తప్పు కనిపిస్తే మాకు తెలియజేయండి — సరిచేస్తాం. పవిత్ర పాఠంలో తప్పు ఉండటం కంటే దాన్ని సరిచేయడమే ముఖ్యం.

ఎలా పఠించాలి

స్నానం చేసి, శుభ్రమైన ప్రదేశంలో, దీపం వెలిగించి పఠించడం సంప్రదాయం. అయితే ఇవి నియమాలు కాదు — భావమే ముఖ్యం.

అర్థం తెలుసుకుని పఠిస్తే ఇంకా మంచిది. అందుకే ప్రతి శ్లోకం కింద తెలుగు భావం ఇచ్చాం.

ఉచ్చారణ తప్పైతే దోషమని భయపడాల్సిన అవసరం లేదు. వీలైనంత సరిగా పలకడానికి ప్రయత్నించండి; భక్తి ఉంటే చాలు.

మంత్రాలు

స్తోత్రాలు

పూజ

వ్రతం

పండుగలు

దేవాలయాలు

కథలు

దేవతలు