పరమశివుడు Shiva · शिव

భోళా శంకరుడు

శివుడిని తెలుగునాట భోళా శంకరుడు అంటారు — తేలికగా ప్రసన్నుడయ్యేవాడు అని అర్థం. ఆడంబరమైన పూజలు అక్కరలేదు, ఒక చెంబు నీరు, ఒక బిల్వ పత్రం చాలు అనేది ఆయన గురించి ప్రచారంలో ఉన్న భావన.

శ్మశానంలో నివాసం, ఒంటిపై భస్మం, గొంతులో విషం, తలపై గంగ — ఈ రూపం సాధారణ దేవతా రూపాలకు భిన్నం. లోకం విడిచిపెట్టిన దాన్ని కూడా స్వీకరించేవాడనే భావన ఇందులో ఉంది.

సముద్ర మథనంలో వచ్చిన హాలాహలాన్ని లోక రక్షణ కోసం మింగి, గొంతులోనే నిలిపి ఉంచడంతో నీలకంఠుడయ్యాడు. త్యాగానికి ఇది ప్రధాన ఉదాహరణగా చెబుతారు.

లింగ రూపం

శివుడిని ప్రధానంగా లింగ రూపంలో ఆరాధిస్తారు. లింగం అంటే చిహ్నం, గుర్తు — రూపం లేని పరమాత్మకు ఒక సంకేతం అనే వివరణ సంప్రదాయంలో ఉంది.

లింగానికి అభిషేకం ప్రధాన సేవ. నీరు, పాలు, పెరుగు, తేనె, నెయ్యి, చెరకు రసం, భస్మం — వీటితో అభిషేకం చేసి, బిల్వ పత్రాలు సమర్పిస్తారు.

బిల్వ పత్రం లేకుండా శివ పూజ పూర్తి కాదని నమ్మకం. మూడు ఆకులు కలిసి ఉండే బిల్వ పత్రం — త్రిమూర్తులకు, మూడు కళ్ళకు, మూడు గుణాలకు సంకేతమని చెబుతారు. ఆకును తిరగేసి, మృదువైన వైపు లింగానికి తగిలేలా ఉంచడం ఆచారం.

సోమవార వ్రతం

సోమవారం శివారాధనకు నిర్ణీతమైన రోజు. మనశ్శాంతి, కుటుంబ సామరస్యం, వివాహ యోగం కోసం సోమవార వ్రతం చేసే ఆచారం విస్తృతంగా ఉంది.

పదహారు సోమవారాలు నియమంగా చేసే షోడశ సోమవార వ్రతం ప్రత్యేకమైనది. శ్రావణ మాసంలోని సోమవారాలు మరింత విశేషమని భావిస్తారు; కార్తీక సోమవారాలకూ అదే ప్రాధాన్యం.

ఉపవాసం ఎవరి శక్తిని బట్టి వారు — ఒంటిపూట, పాలు పండ్లు, లేదా నిరాహారం. సాయంత్రం శివ దర్శనం తర్వాత భోజనం చేయడం సాధారణ క్రమం.

ప్రదోష కాలం

ప్రతి పక్షంలో త్రయోదశి తిథి నాడు వచ్చే సాయంకాల సమయాన్ని ప్రదోషం అంటారు. సూర్యాస్తమయానికి ముందు వెనుక సుమారు గంటన్నర సమయం — శివారాధనకు అత్యంత అనుకూలమని చెబుతారు.

శనివారం వచ్చే ప్రదోషాన్ని శని ప్రదోషం, సోమవారం వచ్చేదాన్ని సోమ ప్రదోషం అంటారు; వీటికి ప్రత్యేక ప్రాధాన్యం ఇస్తారు.

ప్రదోష సమయం ప్రాంతాన్ని బట్టి, ఆ రోజు సూర్యాస్తమయాన్ని బట్టి మారుతుంది. మీ ప్రాంత పంచాంగంలో చూసుకోవడం సరైనది.

మహా శివరాత్రి

మాఘ మాసం (కొన్ని ప్రాంతాల్లో ఫాల్గుణ) కృష్ణ పక్ష చతుర్దశి నాడు మహా శివరాత్రి. సంవత్సరంలో అత్యంత ముఖ్యమైన శైవ పర్వదినం.

ఈ రోజు ప్రత్యేకత జాగరణ — రాత్రంతా మేల్కొని ఉండటం. నాలుగు జాములలో నాలుగుసార్లు అభిషేకం చేయడం ఆలయాల్లో ఆచారం.

ఉపవాసం, జాగరణ, అభిషేకం, బిల్వార్చన — ఇవి శివరాత్రి ప్రధాన అంగాలు. మరుసటి రోజు ఉదయం పారణ చేసి ఉపవాసం ముగిస్తారు.

అమానతీయ, పూర్ణిమాంత పంచాంగ పద్ధతుల వల్ల మాసం పేరు ప్రాంతాన్ని బట్టి మారినా, తిథి ఒకటే — కృష్ణ చతుర్దశి.

→ ఈరోజు భక్తి
→ పండుగల క్యాలెండర్
→ ఈ రోజు పంచాంగం, రాశి ఫలాలు