శివ పంచాక్షర స్తోత్రం Shiva Panchakshara Stotram
'న మ శి వా య' — ఐదు అక్షరాలతో మొదలయ్యే ఐదు శ్లోకాల స్తోత్రం.
పాఠం
నాగేంద్రహారాయ త్రిలోచనాయ
భస్మాంగరాగాయ మహేశ్వరాయ ।
నిత్యాయ శుద్ధాయ దిగంబరాయ
తస్మై 'న' కారాయ నమః శివాయ ॥
नागेन्द्रहाराय त्रिलोचनाय भस्माङ्गरागाय महेश्वराय । नित्याय शुद्धाय दिगम्बराय तस्मै "न" काराय नमः शिवाय ॥
మందాకినీ సలిల చందన చర్చితాయ
నందీశ్వర ప్రమథనాథ మహేశ్వరాయ ।
మందార పుష్ప బహుపుష్ప సుపూజితాయ
తస్మై 'మ' కారాయ నమః శివాయ ॥
శివాయ గౌరీ వదనాబ్జ బృంద
సూర్యాయ దక్షాధ్వర నాశకాయ ।
శ్రీ నీలకంఠాయ వృషధ్వజాయ
తస్మై 'శి' కారాయ నమః శివాయ ॥
వసిష్ఠ కుంభోద్భవ గౌతమార్య
మునీంద్ర దేవార్చిత శేఖరాయ ।
చంద్రార్క వైశ్వానర లోచనాయ
తస్మై 'వా' కారాయ నమః శివాయ ॥
యక్షస్వరూపాయ జటాధరాయ
పినాక హస్తాయ సనాతనాయ ।
దివ్యాయ దేవాయ దిగంబరాయ
తస్మై 'య' కారాయ నమః శివాయ ॥
పంచాక్షరి
'నమః శివాయ' — ఐదు అక్షరాలు: న, మ, శి, వా, య. శైవ సంప్రదాయంలో ఇదే మూల మంత్రం.
ఈ స్తోత్రంలో ఒక్కో శ్లోకం ఒక్కో అక్షరానికి. మొదటిది 'న' కారానికి, రెండవది 'మ' కారానికి — ఇలా ఐదు.
ఐదు అక్షరాలను పంచభూతాలతో అనుసంధానం చేసే వివరణ సంప్రదాయంలో ఉంది. వేర్వేరు పరంపరలలో వేర్వేరు వివరణలు కనిపిస్తాయి.
శంకరాచార్యులకు ఆపాదిస్తారు; ఇది సంప్రదాయ ఆపాదన.
పాఠాంతరాల గురించి
ప్రాచీన స్తోత్రాలకు ప్రాంతాన్ని బట్టి, పరంపరను బట్టి కొద్దిపాటి పాఠభేదాలు ఉంటాయి. ఒక పదం మారవచ్చు, ఒక వరుస మారవచ్చు.
ఇక్కడ ఇచ్చినది విస్తృతంగా ప్రచారంలో ఉన్న పాఠం. మీ ఇంట, మీ గురు పరంపరలో వేరే పాఠం ఉంటే అదే మీకు ప్రామాణికం.
ఏదైనా తప్పు కనిపిస్తే మాకు తెలియజేయండి — సరిచేస్తాం. పవిత్ర పాఠంలో తప్పు ఉండటం కంటే దాన్ని సరిచేయడమే ముఖ్యం.
ఎలా పఠించాలి
స్నానం చేసి, శుభ్రమైన ప్రదేశంలో, దీపం వెలిగించి పఠించడం సంప్రదాయం. అయితే ఇవి నియమాలు కాదు — భావమే ముఖ్యం.
అర్థం తెలుసుకుని పఠిస్తే ఇంకా మంచిది. అందుకే ప్రతి శ్లోకం కింద తెలుగు భావం ఇచ్చాం.
ఉచ్చారణ తప్పైతే దోషమని భయపడాల్సిన అవసరం లేదు. వీలైనంత సరిగా పలకడానికి ప్రయత్నించండి; భక్తి ఉంటే చాలు.
మంత్రాలు
స్తోత్రాలు
నిర్వాణ షట్కం
ఆది శంకరాచార్యులకు ఆపాదించే ఆరు శ్లోకాల అద్వైత స్తోత్రం. 'చిదానంద రూపః శివోஉహం శివోஉహమ్' మకుటం.
అష్టకంబిల్వాష్టకం
బిల్వ పత్రాన్ని శివుడికి సమర్పించే భావంతో చెప్పే స్తోత్రం. 'ఏకబిల్వం శివార్పణమ్' మకుటం.
అష్టకంలింగాష్టకం
శివలింగాన్ని స్తుతించే ఎనిమిది శ్లోకాల స్తోత్రం. ప్రతి శ్లోకం 'తత్ప్రణమామి సదాశివ లింగమ్' అని ముగుస్తుంది.
పూజ
వ్రతం
పండుగలు
దేవాలయాలు
ద్రాక్షారామం
పంచారామ క్షేత్రాలలో ఒకటి; శక్తిపీఠంగా కూడా పరిగణన. కోనసీమలోని ప్రాచీన శైవ క్షేత్రం.
దేవాలయాలుశ్రీకాళహస్తి
పంచభూత లింగాలలో వాయు లింగ క్షేత్రం. కన్నప్ప కథ జరిగిన చోటు; రాహు-కేతు పూజలకు ప్రసిద్ధి.
దేవాలయాలుశ్రీశైలం మల్లికార్జున స్వామి
ద్వాదశ జ్యోతిర్లింగాల్లో ఒకటి, అష్టాదశ శక్తిపీఠాల్లో ఒకటి — రెండూ ఒకే క్షేత్రంలో.
కథలు
గణేశుడి జన్మ కథ
పార్వతీదేవి నలుగుపిండితో ఒక బాలుడిని సృష్టించడం, శివుడితో జరిగిన ఘర్షణ, గజముఖం అమరడం — గణపతి జన్మ వృత్తాంతం.
కథలుప్రదక్షిణ పందెం
లోకాలు చుట్టి రమ్మంటే కుమారస్వామి బయలుదేరాడు; గణపతి తల్లిదండ్రుల చుట్టూ ప్రదక్షిణ చేశాడు. బుద్ధి బలాన్ని గెలిచిన కథ.
కథలుభక్త కన్నప్ప
శ్రీకాళహస్తిలో ఒక బోయవాడు, శాస్త్రం తెలియకుండా, తన కళ్ళు ఇచ్చి శివుడిని పొందిన కథ.
కథలుమార్కండేయుడి కథ
పదహారేళ్ళ ఆయుష్షుతో పుట్టిన బాలుడు, శివలింగాన్ని పట్టుకుని మృత్యువును ఎదుర్కొన్న కథ.
దేవతలు
→ ఈరోజు భక్తి
→ పండుగల క్యాలెండర్
→ ఈ రోజు పంచాంగం, రాశి ఫలాలు