శ్రీ సరస్వతీ దేవి Saraswati · सरस्वती
వాణి · శారద · భారతి · వాగ్దేవి · బ్రహ్మాణి
విద్య, కళలు, వాక్కుకు అధిదేవత — పుస్తకం, వీణ, జపమాల ధరించినది.
విద్యకు అధిదేవత
సరస్వతి చేతిలో పుస్తకం జ్ఞానానికి, వీణ కళలకు, జపమాల ధ్యానానికి, తెల్లని వస్త్రం స్వచ్ఛతకు సంకేతాలు. హంస వాహనం వివేకానికి — పాలు నీళ్లు వేరు చేయగలదని చెప్పే ఉపమానం.
ఆమెకు ఆభరణాలు తక్కువ. జ్ఞానానికి ఆడంబరం అవసరం లేదనే భావన ఇందులో ఉంది.
విద్యార్థులు చదువు ప్రారంభించేముందు, పరీక్షల ముందు సరస్వతిని ప్రార్థించడం సర్వసాధారణం.
బాసర సరస్వతి
తెలంగాణలోని బాసర (నిర్మల్ జిల్లా) జ్ఞాన సరస్వతి ఆలయం తెలుగు ప్రజలకు ప్రధాన సరస్వతీ క్షేత్రం. గోదావరి ఒడ్డున ఉంది.
ఇక్కడ అక్షరాభ్యాసం చేయించడం తెలుగు కుటుంబాల్లో పెద్ద సంప్రదాయం. పిల్లలకు మొదటి అక్షరాలు దిద్దించడానికి దూరాల నుంచి వస్తారు.
వ్యాస మహర్షి ఇక్కడ తపస్సు చేశారని స్థల పురాణం.
సరస్వతీ పూజ
వసంత పంచమి (మాఘ శుక్ల పంచమి) సరస్వతీ దేవికి ప్రధాన పండుగ. ఉత్తర భారతంలో, బెంగాల్లో పెద్ద ఎత్తున జరుగుతుంది.
దసరా నవరాత్రుల్లో మూలా నక్షత్రం నాడు సరస్వతీ పూజ చేయడం దక్షిణ భారత సంప్రదాయం. ఈ రోజు పుస్తకాలు, వాయిద్యాలు, పనిముట్లు పూజిస్తారు.
పూజ చేసిన పుస్తకాలను ఆ రోజు చదవరు — మరుసటి రోజు విజయదశమి నాడు తీసి చదవడం మొదలుపెడతారు.
తరచుగా అడిగే ప్రశ్నలు
అక్షరాభ్యాసం ఎప్పుడు చేయాలి?
సాధారణంగా వసంత పంచమి, విజయదశమి, లేదా పిల్లల మూడో ఏట. కుటుంబ ఆచారాన్ని బట్టి మారుతుంది.
పూజ చేసిన పుస్తకాలు ఆ రోజు చదవకూడదా?
దక్షిణ భారత ఆచారంలో సరస్వతీ పూజ నాడు పుస్తకాలు ఉంచి, విజయదశమి నాడు తీస్తారు. ఇది ప్రాంతీయ సంప్రదాయం.
ఈ దేవతకు సంబంధించిన మంత్రాలు
ఈ దేవతకు సంబంధించిన శ్లోకాలు
సహస్రనామం
ఇలాంటి దేవతలు
బ్రహ్మ
త్రిమూర్తులలో సృష్టికర్త. ఆలయాలు అరుదుగా ఉండే దేవుడు.
దేవతలులలితా త్రిపురసుందరి
శ్రీవిద్యా సంప్రదాయానికి కేంద్ర దేవత. లలితా సహస్రనామం ఈమెదే.
దేవతలువాహనాలు, దివ్య జీవులు
గరుడుడు, నంది, కామధేనువు, ఐరావతం — దేవతలు కాని, కానీ దైవిక సంప్రదాయంలో స్థానం ఉన్న జీవులు.
దేవతలుసప్త మాతృకలు
ఏడుగురు మాతృ దేవతలు — బ్రాహ్మి, మాహేశ్వరి, కౌమారి, వైష్ణవి, వారాహి, ఇంద్రాణి, చాముండ. ప్రధాన దేవతల శక్తి రూపాలు.
→ ఈరోజు భక్తి
→ పండుగల క్యాలెండర్
→ ఈ రోజు పంచాంగం, రాశి ఫలాలు