మార్కండేయుడి కథ Markandeya

పదహారేళ్ళ ఆయుష్షుతో పుట్టిన బాలుడు, శివలింగాన్ని పట్టుకుని మృత్యువును ఎదుర్కొన్న కథ.

మూలంపురాణ కథనం
ప్రధాన పాత్రలుమార్కండేయుడు, మృకండు మహర్షి, యముడు, శివుడు
సంబంధిత మంత్రంమహామృత్యుంజయ మంత్రం
సారాంశంఆయుష్షు, శరణు

వరం లోని షరతు

మృకండు మహర్షికి సంతానం లేదు. తపస్సు చేశాడు. శివుడు ప్రత్యక్షమై ఒక ఎంపిక ఇచ్చాడు — గుణవంతుడైన కొడుకు, కానీ పదహారేళ్ళే బతుకుతాడు; లేదా దీర్ఘాయుష్షు ఉన్న సామాన్యుడు.

మృకండు మొదటిదాన్ని ఎంచుకున్నాడు.

మార్కండేయుడు పుట్టాడు. తల్లిదండ్రులకు ఆ గడువు తెలుసు. బాలుడికి చెప్పలేదు.

పదహారవ సంవత్సరం

గడువు దగ్గరపడేసరికి తల్లిదండ్రుల దుఃఖం చూసి బాలుడు అడిగాడు. విషయం తెలిసింది.

అతను ఏడవలేదు. శివలింగం దగ్గరకు వెళ్ళి, దాన్ని రెండు చేతులతో గట్టిగా పట్టుకుని, శివ నామం జపిస్తూ కూర్చున్నాడు.

యముడు వచ్చాడు. పాశం విసిరాడు. ఆ పాశం బాలుడితో పాటు లింగానికి కూడా చుట్టుకుంది.

శివుడి ఆగ్రహం

లింగం నుంచి శివుడు వచ్చాడు. యముడిని ఎదిరించాడు. ఆ సందర్భంలోనే శివుడికి 'కాలకాలుడు' — కాలానికే కాలుడు — అనే పేరు వచ్చిందని కథనం.

మార్కండేయుడికి చిరంజీవిత్వం వరంగా లభించింది. అతను ఎప్పటికీ పదహారేళ్ళ వాడిగానే ఉంటాడని చెబుతారు.

యముడు తన ధర్మాన్నే నిర్వర్తించాడు — ఇది గమనించదగ్గది. కథ యముడిని దుష్టుడిగా చిత్రించదు.

మహామృత్యుంజయ మంత్రంతో సంబంధం

మార్కండేయుడి కథను మహామృత్యుంజయ మంత్రంతో కలిపి చెప్పడం సంప్రదాయం. ఆ మంత్రాన్ని మార్కండేయుడు జపించాడని కథనాలలో ఉంది.

అయితే మంత్రం ఋగ్వేదంలోనిది; కథ పురాణాలలోనిది. రెండింటి కలయిక తర్వాతి కాలంలో ఏర్పడినది. ఇది తప్పు అని కాదు — సంప్రదాయం ఇలానే పెరుగుతుంది. కానీ మంత్రానికి మూలం కథ కాదని తెలిసుండటం మంచిది.

తరచుగా అడిగే ప్రశ్నలు

మార్కండేయుడు ఇప్పటికీ ఉన్నాడా?

చిరంజీవులలో ఒకరిగా సంప్రదాయం చెబుతుంది. ఇది భక్తి కథనం; చారిత్రక వాదన కాదు.

మహామృత్యుంజయ మంత్రం ఈ కథ నుంచి వచ్చిందా?

కాదు. మంత్రం ఋగ్వేదంలోని రుద్ర సూక్త భాగం. కథతో అనుసంధానం తర్వాతి కాలంలో ఏర్పడిన సంప్రదాయం.

మంత్రాలు

స్తోత్రాలు

సహస్రనామం

పూజ

వ్రతం

పండుగలు

పండుగలు

మహా శివరాత్రి

సంవత్సరంలో అత్యంత ముఖ్యమైన శైవ పర్వదినం — ఉపవాసం, జాగరణ, అభిషేకం.

పండుగలు

కార్తీక మాసం

శివ, విష్ణు ఆరాధనకు అత్యంత పవిత్రమైన మాసం — దీపాలు, ఉపవాసాలు, వన భోజనాలు.

పండుగలు

నాగుల చవితి

నాగ దేవతలను పూజించే రోజు. పుట్ట దగ్గర పాలు పోసి, చిమ్మిలి సమర్పించే ఆచారం.

పండుగలు

బతుకమ్మ

తెలంగాణ పూల పండుగ. ఆడవాళ్ళు పూలతో గోపురం పేర్చి, చుట్టూ తిరిగి పాటలు పాడే తొమ్మిది రోజుల ఉత్సవం.

పండుగలు

బోనాలు

తెలంగాణ అమ్మవారి పండుగ. వండిన అన్నాన్ని కుండలో పెట్టి తలపై మోసుకుని అమ్మవారికి సమర్పించే ఆచారం.

పండుగలు

వినాయక చవితి

భాద్రపద శుక్ల చతుర్థి నాడు గణపతి ఆవాహన; తెలుగు రాష్ట్రాల్లో అతి పెద్ద పండుగల్లో ఒకటి.

పండుగలు

శరన్నవరాత్రులు

ఆశ్వయుజ శుక్ల పాడ్యమి నుండి నవమి వరకు తొమ్మిది రాత్రుల అమ్మవారి ఉత్సవం; పదవ రోజు విజయదశమి.

దేవాలయాలు

కథలు

దేవతలు