మహా శివరాత్రి Maha Shivaratri

శివరాత్రి

సంవత్సరంలో అత్యంత ముఖ్యమైన శైవ పర్వదినం — ఉపవాసం, జాగరణ, అభిషేకం.

తిథికృష్ణ చతుర్దశి
మాసంమాఘం లేదా ఫాల్గుణం (పంచాంగ పద్ధతిని బట్టి)
ప్రధాన అంగాలుఉపవాసం, జాగరణ, అభిషేకం
సేవనాలుగు జాముల పూజ
పత్రిబిల్వ పత్రం
క్షేత్రంశ్రీశైలం, ద్రాక్షారామం, కాళహస్తి

రాత్రి ప్రధానమైన పండుగ

చాలా పండుగలు పగలు జరిగితే, శివరాత్రి రాత్రి పండుగ. రాత్రంతా మేల్కొని ఉండటం — జాగరణ — ఈ పర్వదినం ప్రధాన అంగం.

రాత్రిని నాలుగు జాములుగా విభజించి, ప్రతి జాములోనూ అభిషేకం చేయడం ఆలయాల్లో ఆచారం.

శివుడు తాండవం చేసిన రాత్రి అని, శివ పార్వతుల కల్యాణం జరిగిన రాత్రి అని — వేర్వేరు కథలు ప్రచారంలో ఉన్నాయి.

ఆచరణ

ఉపవాసం — పూర్తి నిరాహారం, పండ్లు, లేదా ఒంటిపూట. ఎవరి శక్తిని బట్టి వారు.

అభిషేకం — నీరు, పాలు, పంచామృతం, భస్మంతో లింగానికి. బిల్వ పత్రాలు సమర్పించడం తప్పనిసరిగా భావిస్తారు.

పంచాక్షరి — ఓం నమః శివాయ — నిరంతరం జపిస్తూ అభిషేకం చేయడం సంప్రదాయం.

మరుసటి రోజు ఉదయం పారణ చేసి ఉపవాసం ముగిస్తారు.

మాసం పేరు ఎందుకు మారుతుంది

అమానతీయ పంచాంగంలో మాఘ కృష్ణ చతుర్దశి, పూర్ణిమాంత పంచాంగంలో ఫాల్గుణ కృష్ణ చతుర్దశి — ఒకే రోజుకు రెండు పేర్లు.

తేడా మాసం లెక్కింపులోనే; తిథి ఒకటే. తెలుగునాట అమానతీయ పద్ధతి, ఉత్తర భారతంలో పూర్ణిమాంత పద్ధతి వాడతారు.

అందుకే ఒకే పండుగకు వేర్వేరు మాసం పేర్లు కనిపిస్తాయి — గందరగోళపడాల్సిన అవసరం లేదు.

తరచుగా అడిగే ప్రశ్నలు

శివరాత్రి జాగరణ తప్పనిసరా?

సంప్రదాయ ఆచారం, కానీ ఆరోగ్యం ఇబ్బంది అయితే బలవంతం అవసరం లేదు. వృద్ధులు, అనారోగ్యంతో ఉన్నవారు విశ్రాంతి తీసుకోవడం ఆమోదయోగ్యం.

ఇంట్లో అభిషేకం చేయవచ్చా?

బాణలింగం వంటివి ఇంటి పూజకు అనుకూలం. ప్రతిష్ఠిత ఆలయ లింగాలకు అర్చకుల ద్వారా జరగడం సంప్రదాయం.

మంత్రాలు

స్తోత్రాలు

సహస్రనామం

పూజ

వ్రతం

పండుగలు

పండుగలు

కార్తీక మాసం

శివ, విష్ణు ఆరాధనకు అత్యంత పవిత్రమైన మాసం — దీపాలు, ఉపవాసాలు, వన భోజనాలు.

పండుగలు

నాగుల చవితి

నాగ దేవతలను పూజించే రోజు. పుట్ట దగ్గర పాలు పోసి, చిమ్మిలి సమర్పించే ఆచారం.

పండుగలు

బతుకమ్మ

తెలంగాణ పూల పండుగ. ఆడవాళ్ళు పూలతో గోపురం పేర్చి, చుట్టూ తిరిగి పాటలు పాడే తొమ్మిది రోజుల ఉత్సవం.

పండుగలు

బోనాలు

తెలంగాణ అమ్మవారి పండుగ. వండిన అన్నాన్ని కుండలో పెట్టి తలపై మోసుకుని అమ్మవారికి సమర్పించే ఆచారం.

పండుగలు

వినాయక చవితి

భాద్రపద శుక్ల చతుర్థి నాడు గణపతి ఆవాహన; తెలుగు రాష్ట్రాల్లో అతి పెద్ద పండుగల్లో ఒకటి.

పండుగలు

శరన్నవరాత్రులు

ఆశ్వయుజ శుక్ల పాడ్యమి నుండి నవమి వరకు తొమ్మిది రాత్రుల అమ్మవారి ఉత్సవం; పదవ రోజు విజయదశమి.

దేవాలయాలు

కథలు

దేవతలు