ద్రాక్షారామం Draksharamam
భీమేశ్వర స్వామి ఆలయం · పంచారామాలలో ఒకటి
పంచారామ క్షేత్రాలలో ఒకటి; శక్తిపీఠంగా కూడా పరిగణన. కోనసీమలోని ప్రాచీన శైవ క్షేత్రం.
పంచారామాలు
ఆంధ్ర ప్రాంతంలోని ఐదు ప్రాచీన శైవ క్షేత్రాలను పంచారామాలు అంటారు — అమరారామం (అమరావతి), ద్రాక్షారామం, క్షీరారామం (పాలకొల్లు), కుమారారామం (సామర్లకోట), భీమారామం (గునుపూడి భీమవరం).
తారకాసుర సంహారం తర్వాత ఆ రాక్షసుడి కంఠంలోని శివలింగం ఐదు ముక్కలై ఐదు చోట్ల పడిందని స్థల పురాణం.
ద్రాక్షారామంలోని లింగం ఎత్తైనది; గర్భగుడి రెండు అంతస్తులుగా ఉండటం ఇక్కడి నిర్మాణ ప్రత్యేకత.
శక్తిపీఠంగా
ఇక్కడి మాణిక్యాంబ అమ్మవారిని అష్టాదశ శక్తిపీఠాలలో ఒకటిగా పరిగణిస్తారు.
శక్తిపీఠాల జాబితా ఒక్కటే కాదు — వేర్వేరు గ్రంథాలలో వేర్వేరు జాబితాలు ఉన్నాయి. కొన్నిటిలో 18, కొన్నిటిలో 51, మరికొన్నిటిలో 108. ద్రాక్షారామం చాలా జాబితాలలో ఉంది.
ఏ జాబితా అసలైనదని చెప్పడం సాధ్యం కాదు. అవన్నీ వేర్వేరు కాలాల్లో, వేర్వేరు సంప్రదాయాలలో ఏర్పడినవి.
చరిత్ర
ఆలయ నిర్మాణం తూర్పు చాళుక్యుల కాలానిదిగా భావిస్తారు. ఆలయ గోడల మీద అనేక శాసనాలు ఉన్నాయి.
ఆ శాసనాలలో కొన్ని తెలుగు భాషా చరిత్రకు ముఖ్యమైనవి — ప్రాచీన తెలుగు రూపాలను నమోదు చేసినవి.
దర్శన వివరాల గురించి
ఈ పేజీలో దర్శన సమయాలు, టికెట్ ధరలు, సేవల వివరాలు ఇవ్వలేదు. అవి తరచుగా మారుతూ ఉంటాయి; పాత సమాచారం ఇవ్వడం కంటే ఇవ్వకపోవడమే మేలు.
ప్రయాణానికి ముందు ఆలయ అధికారిక వెబ్‌సైట్‌లో లేదా ఆలయ కార్యాలయంలో ప్రస్తుత వివరాలు తెలుసుకోండి.
తరచుగా అడిగే ప్రశ్నలు
పంచారామాలు ఏవి?
అమరావతి, ద్రాక్షారామం, పాలకొల్లు, సామర్లకోట, గునుపూడి భీమవరం — ఈ ఐదు ఆంధ్ర శైవ క్షేత్రాలు.
శక్తిపీఠాలు ఎన్ని?
ఒకే జాబితా లేదు. వేర్వేరు గ్రంథాలలో 18, 51, 108 అని వేర్వేరుగా ఉన్నాయి. ఏదో ఒకటే సరైనదని చెప్పలేము.
మంత్రాలు
శ్లోకాలు
స్తోత్రాలు
నిర్వాణ షట్కం
ఆది శంకరాచార్యులకు ఆపాదించే ఆరు శ్లోకాల అద్వైత స్తోత్రం. 'చిదానంద రూపః శివోஉహం శివోஉహమ్' మకుటం.
అష్టకంబిల్వాష్టకం
బిల్వ పత్రాన్ని శివుడికి సమర్పించే భావంతో చెప్పే స్తోత్రం. 'ఏకబిల్వం శివార్పణమ్' మకుటం.
అష్టకంలింగాష్టకం
శివలింగాన్ని స్తుతించే ఎనిమిది శ్లోకాల స్తోత్రం. ప్రతి శ్లోకం 'తత్ప్రణమామి సదాశివ లింగమ్' అని ముగుస్తుంది.
స్తోత్రంశివ పంచాక్షర స్తోత్రం
'న మ శి వా య' — ఐదు అక్షరాలతో మొదలయ్యే ఐదు శ్లోకాల స్తోత్రం.
సహస్రనామం
పూజ
వ్రతం
పండుగలు
మహా శివరాత్రి
సంవత్సరంలో అత్యంత ముఖ్యమైన శైవ పర్వదినం — ఉపవాసం, జాగరణ, అభిషేకం.
పండుగలుకార్తీక మాసం
శివ, విష్ణు ఆరాధనకు అత్యంత పవిత్రమైన మాసం — దీపాలు, ఉపవాసాలు, వన భోజనాలు.
పండుగలునాగుల చవితి
నాగ దేవతలను పూజించే రోజు. పుట్ట దగ్గర పాలు పోసి, చిమ్మిలి సమర్పించే ఆచారం.
పండుగలుబతుకమ్మ
తెలంగాణ పూల పండుగ. ఆడవాళ్ళు పూలతో గోపురం పేర్చి, చుట్టూ తిరిగి పాటలు పాడే తొమ్మిది రోజుల ఉత్సవం.
పండుగలుబోనాలు
తెలంగాణ అమ్మవారి పండుగ. వండిన అన్నాన్ని కుండలో పెట్టి తలపై మోసుకుని అమ్మవారికి సమర్పించే ఆచారం.
పండుగలువినాయక చవితి
భాద్రపద శుక్ల చతుర్థి నాడు గణపతి ఆవాహన; తెలుగు రాష్ట్రాల్లో అతి పెద్ద పండుగల్లో ఒకటి.
పండుగలుశరన్నవరాత్రులు
ఆశ్వయుజ శుక్ల పాడ్యమి నుండి నవమి వరకు తొమ్మిది రాత్రుల అమ్మవారి ఉత్సవం; పదవ రోజు విజయదశమి.
దేవాలయాలు
విజయవాడ కనకదుర్గమ్మ
ఇంద్రకీలాద్రిపై కనకదుర్గమ్మ ఆలయం — దసరా అలంకారాలకు ప్రసిద్ధి.
దేవాలయాలుశ్రీకాళహస్తి
పంచభూత లింగాలలో వాయు లింగ క్షేత్రం. కన్నప్ప కథ జరిగిన చోటు; రాహు-కేతు పూజలకు ప్రసిద్ధి.
దేవాలయాలుశ్రీశైలం మల్లికార్జున స్వామి
ద్వాదశ జ్యోతిర్లింగాల్లో ఒకటి, అష్టాదశ శక్తిపీఠాల్లో ఒకటి — రెండూ ఒకే క్షేత్రంలో.
కథలు
గణేశుడి జన్మ కథ
పార్వతీదేవి నలుగుపిండితో ఒక బాలుడిని సృష్టించడం, శివుడితో జరిగిన ఘర్షణ, గజముఖం అమరడం — గణపతి జన్మ వృత్తాంతం.
కథలుప్రదక్షిణ పందెం
లోకాలు చుట్టి రమ్మంటే కుమారస్వామి బయలుదేరాడు; గణపతి తల్లిదండ్రుల చుట్టూ ప్రదక్షిణ చేశాడు. బుద్ధి బలాన్ని గెలిచిన కథ.
కథలుభక్త కన్నప్ప
శ్రీకాళహస్తిలో ఒక బోయవాడు, శాస్త్రం తెలియకుండా, తన కళ్ళు ఇచ్చి శివుడిని పొందిన కథ.
కథలుమార్కండేయుడి కథ
పదహారేళ్ళ ఆయుష్షుతో పుట్టిన బాలుడు, శివలింగాన్ని పట్టుకుని మృత్యువును ఎదుర్కొన్న కథ.
దేవతలు
నంది
శివుడి వాహనం, ద్వారపాలకుడు. ప్రతి శివాలయంలోనూ గర్భగుడికి ఎదురుగా ఉంటాడు.
దేవతలుపరమశివుడు
లయకారుడు, ఆదియోగి, భోళా శంకరుడు. సోమవారం ఆరాధించే దేవుడు; అభిషేకప్రియుడు.
దేవతలుపార్వతీ దేవి
పరమశివుని అర్ధాంగి, గణపతి-కుమారస్వాముల తల్లి. హిమవంతుని కుమార్తెగా జన్మించి తపస్సుతో శివుడిని పొందిన దేవి.
దేవతలుశ్రీ దుర్గా దేవి
శక్తి స్వరూపిణి — మహిషాసురుని సంహరించిన అమ్మవారు.
→ ఈరోజు భక్తి
→ పండుగల క్యాలెండర్
→ ఈ రోజు పంచాంగం, రాశి ఫలాలు