నంది Nandi
నందీశ్వరుడు · వృషభుడు
శివుడి వాహనం, ద్వారపాలకుడు. ప్రతి శివాలయంలోనూ గర్భగుడికి ఎదురుగా ఉంటాడు.
శివుడి ముందు నంది
ప్రతి శివాలయంలోనూ గర్భగుడికి ఎదురుగా నంది ఉంటాడు — శివుడిని చూస్తూ, పడుకుని.
ఆ చూపు తిరిగే దిశ ముఖ్యం. భక్తుడు నంది కొమ్ముల మధ్య నుంచి లింగాన్ని చూడటం సంప్రదాయ ఆచారం.
నంది వాహనం మాత్రమే కాదు — శివ గణాలకు అధిపతి, ద్వారపాలకుడు కూడా. నందీశ్వరుడని ప్రత్యేక సన్నిధులు ఉన్నాయి.
లేపాక్షి నంది
ఆంధ్రప్రదేశ్ లేపాక్షిలోని నంది విగ్రహం ఏకశిలా — ఒకే రాతిలో చెక్కినది. దేశంలోని అతిపెద్ద నంది విగ్రహాలలో ఒకటి.
విజయనగర కాలం నాటిది. లేపాక్షి ఆలయంలోని వేలాడే స్తంభం కూడా ప్రసిద్ధమైనది.
నంది చెవిలో కోరిక చెప్పుకునే ఆచారం అనేక చోట్ల ఉంది — శివుడికి చేరవేస్తాడనే భావన.
పూజా విధానం
దేవాలయాలు
ద్రాక్షారామం
పంచారామ క్షేత్రాలలో ఒకటి; శక్తిపీఠంగా కూడా పరిగణన. కోనసీమలోని ప్రాచీన శైవ క్షేత్రం.
దేవాలయాలుశ్రీకాళహస్తి
పంచభూత లింగాలలో వాయు లింగ క్షేత్రం. కన్నప్ప కథ జరిగిన చోటు; రాహు-కేతు పూజలకు ప్రసిద్ధి.
దేవాలయాలుశ్రీశైలం మల్లికార్జున స్వామి
ద్వాదశ జ్యోతిర్లింగాల్లో ఒకటి, అష్టాదశ శక్తిపీఠాల్లో ఒకటి — రెండూ ఒకే క్షేత్రంలో.
ఇలాంటి దేవతలు
పరమశివుడు
లయకారుడు, ఆదియోగి, భోళా శంకరుడు. సోమవారం ఆరాధించే దేవుడు; అభిషేకప్రియుడు.
దేవతలుపార్వతీ దేవి
పరమశివుని అర్ధాంగి, గణపతి-కుమారస్వాముల తల్లి. హిమవంతుని కుమార్తెగా జన్మించి తపస్సుతో శివుడిని పొందిన దేవి.
దేవతలుమల్లికార్జున స్వామి
శ్రీశైల క్షేత్ర మూర్తి. ద్వాదశ జ్యోతిర్లింగాలలో ఒకటి; భ్రమరాంబ సమేతుడు.
దేవతలువాహనాలు, దివ్య జీవులు
గరుడుడు, నంది, కామధేనువు, ఐరావతం — దేవతలు కాని, కానీ దైవిక సంప్రదాయంలో స్థానం ఉన్న జీవులు.
→ ఈరోజు భక్తి
→ పండుగల క్యాలెండర్
→ ఈ రోజు పంచాంగం, రాశి ఫలాలు