అచ్యుతాష్టకం Achyutashtakam
విష్ణువు నామాలను వరుసగా స్మరించే స్తోత్రం. శంకరాచార్యులకు ఆపాదన.
పాఠం
అచ్యుతం కేశవం రామనారాయణం
కృష్ణదామోదరం వాసుదేవం హరిమ్ ।
శ్రీధరం మాధవం గోపికా వల్లభం
జానకీ నాయకం రామచంద్రం భజే ॥
अच्युतं केशवं रामनारायणं कृष्णदामोदरं वासुदेवं हरिम् । श्रीधरं माधवं गोपिका वल्लभं जानकी नायकं रामचन्द्रं भजे ॥
అచ్యుతం కేశవం సత్యభామాధవం
మాధవం శ్రీధరం రాధికా రాధితమ్ ।
ఇందిరా మందిరం చేతసా సుందరం
దేవకీ నందనం నందజం సందధే ॥
విష్ణవే జిష్ణవే శంఖినే చక్రిణే
రుక్మిణీ రాగిణే జానకీ జానయే ।
వల్లవీ వల్లభాయార్చితాయాత్మనే
కంస విధ్వంసినే వంశినే తే నమః ॥
కృష్ణ గోవింద హే రామ నారాయణ
శ్రీపతే వాసుదేవాజిత శ్రీనిధే ।
అచ్యుతానంత హే మాధవాధోక్షజ
ద్వారకా నాయక ద్రౌపదీ రక్షక ॥
రాక్షస క్షోభితః సీతయా శోభితో
దండకారణ్య భూపుణ్యతా కారణః ।
లక్ష్మణేనాన్వితో వానరైః సేవితో
ఽగస్త్య సంపూజితో రాఘవః పాతు మామ్ ॥
ధేనుకారిష్టకోఽనిష్టకృద్ద్వేషిణాం
కేశిహా కంస హృద్వంశికా వాదకః ।
పూతనా కోపకః సూరజా ఖేలనో
బాల గోపాలకః పాతు మాం సర్వదా ॥
నామ స్మరణ స్తోత్రం
ఈ స్తోత్రం ప్రత్యేకత — ఇది వర్ణన కాదు, నామాల వరుస. అచ్యుత, కేశవ, రామ, నారాయణ, కృష్ణ, దామోదర, వాసుదేవ, హరి…
విష్ణువు అవతారాలన్నిటినీ ఒకే చోట స్మరిస్తుంది. రాముడు, కృష్ణుడు, నారాయణుడు — వేరువేరు కాదని చెప్పే భావన.
నామ స్మరణమే భక్తి మార్గంలో సులభమైనదని వైష్ణవ సంప్రదాయం. ఈ స్తోత్రం అందుకు మంచి ఉదాహరణ.
శంకరాచార్యులకు ఆపాదిస్తారు; ఇది సంప్రదాయ ఆపాదన, చారిత్రక నిర్ధారణ కాదు.
పాఠాంతరాల గురించి
ప్రాచీన స్తోత్రాలకు ప్రాంతాన్ని బట్టి, పరంపరను బట్టి కొద్దిపాటి పాఠభేదాలు ఉంటాయి. ఒక పదం మారవచ్చు, ఒక వరుస మారవచ్చు.
ఇక్కడ ఇచ్చినది విస్తృతంగా ప్రచారంలో ఉన్న పాఠం. మీ ఇంట, మీ గురు పరంపరలో వేరే పాఠం ఉంటే అదే మీకు ప్రామాణికం.
ఏదైనా తప్పు కనిపిస్తే మాకు తెలియజేయండి — సరిచేస్తాం. పవిత్ర పాఠంలో తప్పు ఉండటం కంటే దాన్ని సరిచేయడమే ముఖ్యం.
ఎలా పఠించాలి
స్నానం చేసి, శుభ్రమైన ప్రదేశంలో, దీపం వెలిగించి పఠించడం సంప్రదాయం. అయితే ఇవి నియమాలు కాదు — భావమే ముఖ్యం.
అర్థం తెలుసుకుని పఠిస్తే ఇంకా మంచిది. అందుకే ప్రతి శ్లోకం కింద తెలుగు భావం ఇచ్చాం.
ఉచ్చారణ తప్పైతే దోషమని భయపడాల్సిన అవసరం లేదు. వీలైనంత సరిగా పలకడానికి ప్రయత్నించండి; భక్తి ఉంటే చాలు.
మంత్రాలు
శ్లోకాలు
స్తోత్రాలు
సహస్రనామం
పూజ
వ్రతం
పండుగలు
కార్తీక మాసం
శివ, విష్ణు ఆరాధనకు అత్యంత పవిత్రమైన మాసం — దీపాలు, ఉపవాసాలు, వన భోజనాలు.
పండుగలుదీపావళి
దీపాల పండుగ — నరకాసుర సంహారం, లక్ష్మీ పూజ.
పండుగలురథ సప్తమి
సూర్యుడి రథం ఉత్తర దిశగా మళ్ళే రోజు. జిల్లేడు ఆకులతో స్నానం, సూర్య నమస్కారాలు.
పండుగలుశ్రీకృష్ణ జన్మాష్టమి
శ్రీకృష్ణుడి జన్మదినం. అర్ధరాత్రి పూజ, ఉట్టి కొట్టడం, చిన్ని కృష్ణుడి పాదముద్రలు.
పండుగలుశ్రీరామ నవమి
శ్రీరాముడి జన్మదినం. భద్రాచలంలో సీతారాముల కల్యాణం, వడపప్పు-పానకం పంపిణీ.
దేవాలయాలు
అహోబిలం
నరసింహ అవతార క్షేత్రం. నల్లమల కొండలలో తొమ్మిది నరసింహ ఆలయాలు.
దేవాలయాలుతిరుమల శ్రీ వేంకటేశ్వర స్వామి
తిరుమల కొండపై వేంకటేశ్వరుని ఆలయం — తెలుగు ప్రజలకు అత్యంత ప్రధానమైన క్షేత్రం.
దేవాలయాలుభద్రాచలం
గోదావరి ఒడ్డున ఉన్న రామాలయం. రామదాసు కట్టించిన క్షేత్రం; శ్రీరామ నవమి కల్యాణానికి ప్రసిద్ధి.
దేవాలయాలుమంగళగిరి
పానకం నైవేద్యంగా స్వీకరించే నరసింహ క్షేత్రం. స్వామి సగం మాత్రమే తాగుతాడనే ఆచారం ప్రసిద్ధం.
దేవాలయాలుయాదాద్రి లక్ష్మీ నరసింహ స్వామి
తెలంగాణలో ప్రధాన నరసింహ క్షేత్రం — యాదగిరిగుట్టగా ప్రసిద్ధి.
దేవాలయాలుసింహాచలం
విశాఖపట్నం సమీపంలోని వరాహ నరసింహ క్షేత్రం. ఏడాది పొడవునా చందన లేపనంతో కప్పి ఉండే స్వామి.
కథలు
గ్రంథాలు
భగవద్గీత
కురుక్షేత్ర యుద్ధభూమిలో అర్జునుడికి కృష్ణుడు చెప్పిన 700 శ్లోకాల సంవాదం. మహాభారత భీష్మ పర్వంలోని భాగం.
గ్రంథాలుభాగవతం
పన్నెండు స్కంధాల మహాపురాణం. విష్ణు అవతారాలు, ముఖ్యంగా కృష్ణ కథ దీని కేంద్రం. తెలుగులో పోతన రచన ప్రసిద్ధం.
గ్రంథాలురామాయణం
వాల్మీకి రచించిన ఆదికావ్యం. రాముడి కథను ఏడు కాండలలో చెప్పే గ్రంథం.
ఆచార్యులు
తాళ్ళపాక అన్నమాచార్యులు
తిరుమల వేంకటేశ్వరుని మీద ముప్పై రెండువేల సంకీర్తనలు రాసిన పదకవితా పితామహుడు. తెలుగు భక్తి సంగీతానికి పునాది వేసినవాడు.
ఆచార్యులుత్యాగరాజ స్వామి
కర్ణాటక సంగీత త్రిమూర్తులలో ఒకరు. రాముడి మీద వేలాది కృతులు తెలుగులో రాసిన వాగ్గేయకారుడు.
ఆచార్యులుభద్రాచల రామదాసు
భద్రాచలం రామాలయాన్ని కట్టించి, ఆ కారణంగా చెరసాలపాలై, అక్కడే రామ కీర్తనలు రాసిన భక్త కవి.
దేవతలు
శ్రీ నృసింహ స్వామి
విష్ణువు నాలుగవ అవతారం. సగం సింహం, సగం మనిషి రూపంలో ప్రహ్లాదుడిని రక్షించి హిరణ్యకశిపుడిని సంహరించిన స్వామి. తెలుగు నేలకు అత్యంత సన్నిహితమైన అవతారం.
దేవతలుశ్రీ మహావిష్ణువు
సృష్టిని రక్షించే దేవుడు. ధర్మం క్షీణించినప్పుడల్లా అవతారమెత్తి లోకాన్ని కాపాడతాడని వైష్ణవ సంప్రదాయం చెబుతుంది.
దేవతలుశ్రీకృష్ణుడు
విష్ణువు పూర్ణావతారం — భగవద్గీత ఉపదేశకుడు, గోపాలుడు, రాయబారి.
దేవతలుశ్రీరాముడు
మర్యాదా పురుషోత్తముడు — ధర్మానికి, వాగ్దాన పాలనకు ప్రతీక.
→ ఈరోజు భక్తి
→ పండుగల క్యాలెండర్
→ ఈ రోజు పంచాంగం, రాశి ఫలాలు