బోనాలు Bonalu

అమ్మవారి బోనాలు · మహంకాళి బోనాలు

తెలంగాణ అమ్మవారి పండుగ. వండిన అన్నాన్ని కుండలో పెట్టి తలపై మోసుకుని అమ్మవారికి సమర్పించే ఆచారం.

ప్రాంతంతెలంగాణ — ముఖ్యంగా హైదరాబాద్, సికింద్రాబాద్
కాలంఆషాఢ మాసం
దేవతమహంకాళి, పోచమ్మ, ఇతర గ్రామదేవతలు
బోనంఅన్నం, పాలు, బెల్లం కలిపిన కుండ
ప్రధాన ఆలయాలుసికింద్రాబాద్ ఉజ్జయిని మహంకాళి, గోల్కొండ జగదాంబిక, లాల్ దర్వాజా సింహవాహిని
ప్రత్యేక ఆచారాలుపోతురాజు నృత్యం, రంగం (భవిష్యవాణి), ఘటం ఊరేగింపు

బోనం అంటే

'బోనం' అనే మాట 'భోజనం' నుంచి వచ్చినది. వండిన అన్నం, పాలు, బెల్లం కలిపి ఒక కుండలో పెట్టి, ఆ కుండను వేపాకులతో అలంకరించి, పైన దీపం పెట్టి తలపై మోసుకుని ఆలయానికి తీసుకువెళతారు.

అమ్మవారికి ఇంట్లో వండిన అన్నం పెట్టడం — తల్లికి కూతురు అన్నం పెట్టినట్టు. ఈ భావనే బోనాల మూలం.

మోసేది ప్రధానంగా ఆడవాళ్ళు. కొత్త బట్టలు, పూలు, కాళ్ళకు గజ్జెలు.

ఆషాఢంలో ఎందుకు

ఆషాఢం వర్షాకాలం ఆరంభం. పూర్వం ఈ కాలంలోనే అంటువ్యాధులు ఎక్కువగా వచ్చేవి.

వ్యాధులను అమ్మవారి కోపంగా భావించి, ఆమెను శాంతపరచడానికి బోనం సమర్పించే ఆచారం ఏర్పడిందని చెబుతారు.

ఇక్కడ స్పష్టంగా చెప్పాలి — అంటువ్యాధులకు కారణం సూక్ష్మజీవులు, దేవత కోపం కాదు. టీకాలు, పరిశుభ్రత, వైద్యం వాటిని అరికడతాయి. పండుగను సంప్రదాయంగా జరుపుకోవడం వేరు; వ్యాధి వస్తే వైద్యుడి దగ్గరకు వెళ్ళడం వేరు.

వేపాకుకు ఈ పండుగలో ప్రధాన స్థానం. వేపకు క్రిమినాశక గుణాలు ఉండటం ఈ ఆచారం వెనుక ఉన్న ఆచరణాత్మక కారణం కావచ్చు.

పోతురాజు, రంగం

పోతురాజు అమ్మవారి సోదరుడని భావన. ఒంటికి పసుపు రాసుకుని, నుదుటిన కుంకుమ, చేతిలో కొరడాతో నృత్యం చేసేవాడు. ఊరేగింపుకు ముందు నడుస్తాడు.

రంగం — ఉత్సవం మరుసటి రోజు ఒక మహిళ పచ్చి కుండపై నిలబడి భవిష్యవాణి చెప్పే ఆచారం. సికింద్రాబాద్ ఉజ్జయిని మహంకాళి ఆలయంలో ఇది ప్రసిద్ధం.

రంగం ఒక సంప్రదాయ ఆచారం. అందులో చెప్పే మాటలను భవిష్యత్ అంచనాగా కాక, ఒక సాంస్కృతిక ఘట్టంగా చూడటం సరైనది.

నగర పండుగ

బోనాలు మూలంగా గ్రామదేవత ఆరాధన. కానీ హైదరాబాద్, సికింద్రాబాద్‌లలో ఇది ఒక పెద్ద నగర ఉత్సవంగా మారింది.

తెలంగాణ రాష్ట్ర ఏర్పాటు తర్వాత దీనికి రాష్ట్ర పండుగ హోదా ఇచ్చారు.

గ్రామాలలో ఇప్పటికీ చిన్న స్థాయిలో, ఊరి గుడి దగ్గర జరుగుతుంది — అదే దీని అసలు రూపం.

తరచుగా అడిగే ప్రశ్నలు

బోనం అంటే ఏమిటి?

వండిన అన్నం, పాలు, బెల్లం కలిపిన కుండ. 'భోజనం' అనే మాట నుంచి వచ్చిన పేరు. తలపై మోసుకుని అమ్మవారికి సమర్పిస్తారు.

బోనాలు ఎప్పుడు?

ఆషాఢ మాసంలో. ఒక్కో ఆలయంలో ఒక్కో ఆదివారం — తేదీలు ఆలయాన్ని బట్టి మారతాయి.

మంత్రాలు

శ్లోకాలు

సహస్రనామం

పూజ

పండుగలు

దేవాలయాలు

కథలు

దేవతలు