వినాయక చవితి పూజా విధానం Vinayaka Chaviti Pooja

ఈ పూజ గురించి

వినాయక చవితి పూజ తెలుగు ఇళ్ళలో పురోహితుడు లేకుండా చేసుకునే పూజలలో అతిపెద్దది. ఇంట్లో పెద్దవాళ్ళే చేయిస్తారు.

మధ్యాహ్న వేళ చేయడం ఆచారం — గణపతి జన్మించినది మధ్యాహ్నమని కథనం.

పూజ తర్వాత వ్రత కథ చదవడం, చంద్రుడిని చూడకూడదనే ఆచారం పాటించడం ఈ పండుగ ప్రత్యేకతలు.

మట్టి విగ్రహం ఎందుకు

సంప్రదాయ ప్రకారం విగ్రహం మట్టిదే — నిమజ్జనం తర్వాత నీటిలో కరిగిపోవాలి కాబట్టి.

ప్లాస్టర్ ఆఫ్ ప్యారిస్ విగ్రహాలు కరగవు; రసాయన రంగులు నీటిని కలుషితం చేస్తాయి. చెరువులలో చేపలు చనిపోవడం, నీరు పాడవడం ఇప్పుడు తీవ్రమైన సమస్య.

మట్టి విగ్రహం వాడటం పర్యావరణ నియమం మాత్రమే కాదు — అదే అసలు సంప్రదాయం. కొత్తది ప్లాస్టర్ విగ్రహమే.

ఇంట్లోనే బకెట్‌లో నిమజ్జనం చేసి, ఆ నీటిని మొక్కలకు పోయడం ఇప్పుడు చాలామంది చేస్తున్నారు.

ఈ జాబితా గురించి

ఇందులో ఏదైనా దొరకకపోతే పూజ ఆగదు. దొరికినవాటితో చేయవచ్చు.

ఖరీదైన సామాగ్రి అవసరం లేదు. ఇంట్లో ఉన్న పువ్వులు, పండ్లు, ఒక దీపం — ఇవి చాలు.

ప్రతి ఇంటికీ, ప్రతి ప్రాంతానికీ కొద్దిపాటి తేడాలు ఉంటాయి. మీ ఇంటి ఆచారమే మీకు ప్రామాణికం.

కావలసిన సామగ్రి

• మట్టి వినాయక విగ్రహంరంగులు లేనిది, లేదా సహజ రంగులది
• 21 పత్రిదొరికినన్ని చాలు — అన్నీ తప్పనిసరి కాదు
• గరిక (దూర్వా)గణపతికి అత్యంత ప్రియమైనది
• ఉండ్రాళ్ళు, కుడుములుమోదకం కూడా
• పసుపు, కుంకుమ
• పువ్వులుఎరుపు, పసుపు రంగువి విశేషం
• పండ్లుఅరటి, జామ, ఏవైనా
• దీపం, నూనె, వత్తులు
• అగరవత్తులు, కర్పూరం
• తమలపాకులు, వక్కలు
• కొబ్బరికాయ
• పంచామృతంపాలు, పెరుగు, నెయ్యి, తేనె, పంచదార

21 పత్రి అంటే 21 రకాల ఆకులు — మారేడు, గరిక, ఉమ్మెత్త, జిల్లేడు, మామిడి, రావి, మొదలైనవి. అన్నీ దొరకడం చాలా ప్రాంతాలలో సాధ్యం కాదు; దొరికినన్ని వాడితే సరిపోతుంది. ఆకుల కోసం చెట్లను పాడు చేయవద్దు.

పూజా విధానం

1. స్థలం సిద్ధం చేయడం

   ఇంటిని శుభ్రం చేసి, పూజ చేసే చోట ముగ్గు వేయండి. ఒక పీట లేదా చిన్న మండపం ఏర్పాటు చేసి, దానిపై కొత్త వస్త్రం పరవండి.

   మామిడాకుల తోరణం కట్టడం ఆచారం. అరటి బోదెలతో మండపం చేయడం అనేక ఇళ్ళలో సంప్రదాయం.

2. విగ్రహ ప్రతిష్ఠ

   మట్టి వినాయకుడిని పీటపై ఉంచి, పసుపు కుంకుమతో అలంకరించండి.

   కుడివైపు ఒక కలశం — నీరు నింపి, మామిడాకులు, కొబ్బరికాయ ఉంచి — స్థాపించడం సంప్రదాయం.

3. దీపారాధన, సంకల్పం

   దీపం వెలిగించి, అగరవత్తి వెలిగించండి.

   సంకల్పం — ఏ రోజు, ఏ తిథి, ఎవరి కోసం పూజ చేస్తున్నామో మనసులో చెప్పుకోవడం. సంస్కృతంలో రాకపోతే తెలుగులోనే చెప్పుకోవచ్చు; భావమే ముఖ్యం.

4. గణపతి ఆవాహన

   'ఓం గం గణపతయే నమః' అంటూ స్వామిని ఆహ్వానించండి.

   శుక్లాంబరధరం శ్లోకం, వక్రతుండ శ్లోకం పఠించడం ఆచారం.

5. షోడశోపచార పూజ

   పదహారు ఉపచారాలు — ఆసనం, పాద్యం, అర్ఘ్యం, ఆచమనం, స్నానం, వస్త్రం, యజ్ఞోపవీతం, గంధం, పుష్పం, ధూపం, దీపం, నైవేద్యం, తాంబూలం, నీరాజనం, మంత్రపుష్పం, ప్రదక్షిణ నమస్కారం.

   ఇవన్నీ చేయాలని నియమం లేదు. వీలైనన్ని చేయండి — నీరు చల్లడం, పువ్వు వేయడం, దీపం చూపడం, నైవేద్యం పెట్టడం — ఇవి చాలు.

   పంచామృతంతో అభిషేకం చేసేవాళ్ళూ ఉన్నారు. మట్టి విగ్రహం అయితే అభిషేకం చేయకుండా, పక్కన ఒక పసుపు గణపతిని పెట్టి అభిషేకం చేయడం ఆచారం.

6. పత్రి పూజ

   21 రకాల ఆకులను ఒక్కొక్కటిగా స్వామికి సమర్పిస్తారు. ప్రతి ఆకుకూ ఒక నామం చెబుతూ వేస్తారు.

   అన్ని ఆకులూ దొరకకపోతే గరిక, మారేడు, తులసి — ఏవి ఉంటే అవి సమర్పించండి. గరిక తప్పనిసరిగా ఉండాలని చాలామంది అంటారు.

7. నైవేద్యం

   ఉండ్రాళ్ళు, కుడుములు, మోదకం, పండ్లు, బెల్లం సమర్పించండి.

   నైవేద్యం పెట్టేటప్పుడు నీరు చుట్టూ చల్లి, తులసి ఆకు ఉంచడం ఆచారం.

8. వ్రత కథ

   పూజ తర్వాత వినాయక వ్రత కథ చదవడం ఆచారం. ఇందులో శమంతకమణి కథ, చంద్రుడి శాప కథ ఉంటాయి.

   కథ వినేటప్పుడు అక్షతలు చేతిలో పట్టుకుని, కథ ముగిశాక తలపై వేసుకోవడం సంప్రదాయం.

9. ఆరతి, నిమజ్జనం

   కర్పూర హారతి ఇచ్చి, ప్రసాదం పంచండి.

   నిమజ్జనం ఆ రోజే చేసేవాళ్ళు కొందరు; మూడు, ఐదు, తొమ్మిది, పదకొండు రోజుల తర్వాత చేసేవాళ్ళు కొందరు. ఇది కుటుంబ ఆచారం.

   ఇంట్లో బకెట్‌లో నిమజ్జనం చేసి ఆ నీటిని మొక్కలకు పోయడం ఇప్పుడు మంచి ఆచరణ. చెరువుకు వెళ్తే మట్టి విగ్రహమే తీసుకువెళ్ళండి.

→ ఈరోజు భక్తి
→ పండుగల క్యాలెండర్
→ ఈ రోజు పంచాంగం, రాశి ఫలాలు