శుక్లాంబరధరం Shuklambaradharam
తెల్లని వస్త్రం ధరించిన, చంద్రవర్ణుడైన, నాలుగు చేతులవాడైన, ప్రసన్న ముఖుడైన ఆయనను ధ్యానించాలి — అన్ని విఘ్నాలు శాంతించడానికి.
పాఠం
శుక్లాంబరధరం విష్ణుం
శశివర్ణం చతుర్భుజమ్ ।
ప్రసన్నవదనం ధ్యాయేత్
సర్వవిఘ్నోపశాంతయే ॥
शुक्लाम्बरधरं विष्णुं शशिवर्णं चतुर्भुजम् । प्रसन्नवदनं ध्यायेत् सर्वविघ्नोपशान्तये ॥
śuklāmbaradharaṃ viṣṇuṃ śaśivarṇaṃ caturbhujam | prasannavadanaṃ dhyāyet sarvavighnopaśāntaye ||
అర్థం
తెల్లని వస్త్రం ధరించిన, చంద్రవర్ణుడైన, నాలుగు చేతులవాడైన, ప్రసన్న ముఖుడైన ఆయనను ధ్యానించాలి — అన్ని విఘ్నాలు శాంతించడానికి.
వివరణ
పూజ, పారాయణం ప్రారంభంలో చెప్పే ధ్యాన శ్లోకం. సంకల్పానికి ముందు చెబుతారు.
ఇక్కడ ధ్యానించే స్వరూపం ఎవరిదనే విషయంలో సంప్రదాయాల మధ్య భేదాభిప్రాయం ఉంది — గణపతి అని కొందరు, విష్ణువు అని కొందరు.
మంత్రాలు
శ్లోకాలు
స్తోత్రాలు
అష్టోత్తరం
సహస్రనామం
పూజ
వినాయక చవితి పూజా విధానం
వినాయక చవితి నాడు ఇంట్లో చేసుకునే పూజ — మట్టి విగ్రహం, 21 పత్రి, ఉండ్రాళ్ళు, నిమజ్జనం.
పూజలునిత్య పూజ
ఇంట్లో రోజూ చేసుకునే సరళమైన పూజ — సామగ్రి, క్రమం, మంత్రాలు.
పూజలువరలక్ష్మీ వ్రత పూజా విధానం
శ్రావణ శుక్రవారం నాడు ముత్తైదువులు చేసే వరలక్ష్మీ వ్రతం — కలశ స్థాపన, తోరం, పూజా క్రమం.
పూజలుశివ అభిషేక విధానం
శివలింగానికి అభిషేకం చేసే క్రమం — ఏమి సమర్పిస్తారు, ఏ వరుసలో, ఇంట్లో ఎలా చేసుకోవాలి.
పూజలుసత్యనారాయణ స్వామి పూజా విధానం
గృహప్రవేశం, పెళ్ళి, మొక్కు తీర్చడం — ఏ శుభ సందర్భంలోనైనా చేసే సత్యనారాయణ వ్రత పూజా క్రమం.
వ్రతం
ఏకాదశి
ప్రతి పక్షంలో పదకొండవ తిథి — విష్ణు ఆరాధనకు, ఉపవాసానికి నిర్ణీతమైన రోజు.
వ్రతాలుసంకష్టహర చతుర్థి
ప్రతి నెలా కృష్ణ పక్ష చతుర్థి నాడు గణపతి కోసం చేసే వ్రతం. చంద్ర దర్శనం తర్వాత ఉపవాస విరమణ.
వ్రతాలుసత్యనారాయణ వ్రతం
విష్ణువును సత్యనారాయణుడిగా పూజించే వ్రతం. గృహప్రవేశం, పెళ్ళి, శుభకార్యాల తర్వాత చేసే ఆచారం.
పండుగలు
కార్తీక మాసం
శివ, విష్ణు ఆరాధనకు అత్యంత పవిత్రమైన మాసం — దీపాలు, ఉపవాసాలు, వన భోజనాలు.
పండుగలుదీపావళి
దీపాల పండుగ — నరకాసుర సంహారం, లక్ష్మీ పూజ.
పండుగలురథ సప్తమి
సూర్యుడి రథం ఉత్తర దిశగా మళ్ళే రోజు. జిల్లేడు ఆకులతో స్నానం, సూర్య నమస్కారాలు.
పండుగలువినాయక చవితి
భాద్రపద శుక్ల చతుర్థి నాడు గణపతి ఆవాహన; తెలుగు రాష్ట్రాల్లో అతి పెద్ద పండుగల్లో ఒకటి.
పండుగలుశ్రీకృష్ణ జన్మాష్టమి
శ్రీకృష్ణుడి జన్మదినం. అర్ధరాత్రి పూజ, ఉట్టి కొట్టడం, చిన్ని కృష్ణుడి పాదముద్రలు.
పండుగలుశ్రీరామ నవమి
శ్రీరాముడి జన్మదినం. భద్రాచలంలో సీతారాముల కల్యాణం, వడపప్పు-పానకం పంపిణీ.
దేవాలయాలు
అహోబిలం
నరసింహ అవతార క్షేత్రం. నల్లమల కొండలలో తొమ్మిది నరసింహ ఆలయాలు.
దేవాలయాలుతిరుమల శ్రీ వేంకటేశ్వర స్వామి
తిరుమల కొండపై వేంకటేశ్వరుని ఆలయం — తెలుగు ప్రజలకు అత్యంత ప్రధానమైన క్షేత్రం.
దేవాలయాలుభద్రాచలం
గోదావరి ఒడ్డున ఉన్న రామాలయం. రామదాసు కట్టించిన క్షేత్రం; శ్రీరామ నవమి కల్యాణానికి ప్రసిద్ధి.
దేవాలయాలుమంగళగిరి
పానకం నైవేద్యంగా స్వీకరించే నరసింహ క్షేత్రం. స్వామి సగం మాత్రమే తాగుతాడనే ఆచారం ప్రసిద్ధం.
దేవాలయాలుయాదాద్రి లక్ష్మీ నరసింహ స్వామి
తెలంగాణలో ప్రధాన నరసింహ క్షేత్రం — యాదగిరిగుట్టగా ప్రసిద్ధి.
దేవాలయాలుసింహాచలం
విశాఖపట్నం సమీపంలోని వరాహ నరసింహ క్షేత్రం. ఏడాది పొడవునా చందన లేపనంతో కప్పి ఉండే స్వామి.
కథలు
గజేంద్ర మోక్షం
మొసలి పట్టుకున్న ఏనుగు, ఆఖరి బలం ఉన్నంతవరకూ పోరాడి, చివరికి పిలిచిన పిలుపు.
కథలుగణేశుడి జన్మ కథ
పార్వతీదేవి నలుగుపిండితో ఒక బాలుడిని సృష్టించడం, శివుడితో జరిగిన ఘర్షణ, గజముఖం అమరడం — గణపతి జన్మ వృత్తాంతం.
కథలుప్రదక్షిణ పందెం
లోకాలు చుట్టి రమ్మంటే కుమారస్వామి బయలుదేరాడు; గణపతి తల్లిదండ్రుల చుట్టూ ప్రదక్షిణ చేశాడు. బుద్ధి బలాన్ని గెలిచిన కథ.
కథలుప్రహ్లాదుడి కథ
తండ్రి నిషేధించినా హరినామం విడవని బాలుడు. స్తంభం చీల్చుకుని నరసింహుడు వచ్చిన కథ.
గ్రంథాలు
భగవద్గీత
కురుక్షేత్ర యుద్ధభూమిలో అర్జునుడికి కృష్ణుడు చెప్పిన 700 శ్లోకాల సంవాదం. మహాభారత భీష్మ పర్వంలోని భాగం.
గ్రంథాలుభాగవతం
పన్నెండు స్కంధాల మహాపురాణం. విష్ణు అవతారాలు, ముఖ్యంగా కృష్ణ కథ దీని కేంద్రం. తెలుగులో పోతన రచన ప్రసిద్ధం.
గ్రంథాలురామాయణం
వాల్మీకి రచించిన ఆదికావ్యం. రాముడి కథను ఏడు కాండలలో చెప్పే గ్రంథం.
ఆచార్యులు
తాళ్ళపాక అన్నమాచార్యులు
తిరుమల వేంకటేశ్వరుని మీద ముప్పై రెండువేల సంకీర్తనలు రాసిన పదకవితా పితామహుడు. తెలుగు భక్తి సంగీతానికి పునాది వేసినవాడు.
ఆచార్యులుత్యాగరాజ స్వామి
కర్ణాటక సంగీత త్రిమూర్తులలో ఒకరు. రాముడి మీద వేలాది కృతులు తెలుగులో రాసిన వాగ్గేయకారుడు.
ఆచార్యులుభద్రాచల రామదాసు
భద్రాచలం రామాలయాన్ని కట్టించి, ఆ కారణంగా చెరసాలపాలై, అక్కడే రామ కీర్తనలు రాసిన భక్త కవి.
దేవతలు
→ ఈరోజు భక్తి
→ పండుగల క్యాలెండర్
→ ఈ రోజు పంచాంగం, రాశి ఫలాలు