తిరుమల శ్రీ వేంకటేశ్వర స్వామి Tirumala Venkateswara Temple
తిరుమల కొండపై వేంకటేశ్వరుని ఆలయం — తెలుగు ప్రజలకు అత్యంత ప్రధానమైన క్షేత్రం.
క్షేత్ర విశేషాలు
తిరుమల శేషాచల కొండల్లో ఉన్న వేంకటేశ్వర స్వామి ఆలయం భారతదేశంలో అత్యధిక మంది దర్శించే క్షేత్రాల్లో ఒకటి. తెలుగు ప్రజలకు ఇది కేవలం ఆలయం కాదు — కుటుంబ సంప్రదాయంలో భాగం.
స్వామిని బాలాజీ, శ్రీనివాసుడు, గోవిందుడు, ఏడుకొండలవాడు అని పిలుస్తారు. మొక్కులు తీర్చుకోవడం, తలనీలాలు సమర్పించడం ఇక్కడి ప్రధాన ఆచారాలు.
సుప్రభాత సేవతో రోజు మొదలవుతుంది. అన్నమాచార్య కీర్తనలు ఈ క్షేత్రంతో విడదీయరాని అనుబంధం కలిగినవి.
దర్శన సమయాలు, సేవల వివరాలు తరచూ మారతాయి. బయలుదేరే ముందు అధికారిక ప్రకటనలు చూసుకోవడం మంచిది.
దర్శనానికి ముందు
దర్శన సమయాలు, సేవల వివరాలు, టికెట్ పద్ధతులు తరచూ మారతాయి. బయలుదేరే ముందు ఆలయ అధికారిక ప్రకటనలు చూసుకోవడం మంచిది.
పండుగ రోజుల్లో రద్దీ ఎక్కువ. వృద్ధులు, పిల్లలతో వెళ్లేవారు ముందుగా ప్రణాళిక వేసుకోవడం మేలు.
మంత్రాలు
శ్లోకాలు
స్తోత్రాలు
సహస్రనామం
పూజ
వ్రతం
పండుగలు
కార్తీక మాసం
శివ, విష్ణు ఆరాధనకు అత్యంత పవిత్రమైన మాసం — దీపాలు, ఉపవాసాలు, వన భోజనాలు.
పండుగలుదీపావళి
దీపాల పండుగ — నరకాసుర సంహారం, లక్ష్మీ పూజ.
పండుగలురథ సప్తమి
సూర్యుడి రథం ఉత్తర దిశగా మళ్ళే రోజు. జిల్లేడు ఆకులతో స్నానం, సూర్య నమస్కారాలు.
పండుగలుశ్రీకృష్ణ జన్మాష్టమి
శ్రీకృష్ణుడి జన్మదినం. అర్ధరాత్రి పూజ, ఉట్టి కొట్టడం, చిన్ని కృష్ణుడి పాదముద్రలు.
పండుగలుశ్రీరామ నవమి
శ్రీరాముడి జన్మదినం. భద్రాచలంలో సీతారాముల కల్యాణం, వడపప్పు-పానకం పంపిణీ.
దేవాలయాలు
అహోబిలం
నరసింహ అవతార క్షేత్రం. నల్లమల కొండలలో తొమ్మిది నరసింహ ఆలయాలు.
దేవాలయాలుభద్రాచలం
గోదావరి ఒడ్డున ఉన్న రామాలయం. రామదాసు కట్టించిన క్షేత్రం; శ్రీరామ నవమి కల్యాణానికి ప్రసిద్ధి.
దేవాలయాలుమంగళగిరి
పానకం నైవేద్యంగా స్వీకరించే నరసింహ క్షేత్రం. స్వామి సగం మాత్రమే తాగుతాడనే ఆచారం ప్రసిద్ధం.
దేవాలయాలుయాదాద్రి లక్ష్మీ నరసింహ స్వామి
తెలంగాణలో ప్రధాన నరసింహ క్షేత్రం — యాదగిరిగుట్టగా ప్రసిద్ధి.
దేవాలయాలుసింహాచలం
విశాఖపట్నం సమీపంలోని వరాహ నరసింహ క్షేత్రం. ఏడాది పొడవునా చందన లేపనంతో కప్పి ఉండే స్వామి.
కథలు
గ్రంథాలు
భగవద్గీత
కురుక్షేత్ర యుద్ధభూమిలో అర్జునుడికి కృష్ణుడు చెప్పిన 700 శ్లోకాల సంవాదం. మహాభారత భీష్మ పర్వంలోని భాగం.
గ్రంథాలుభాగవతం
పన్నెండు స్కంధాల మహాపురాణం. విష్ణు అవతారాలు, ముఖ్యంగా కృష్ణ కథ దీని కేంద్రం. తెలుగులో పోతన రచన ప్రసిద్ధం.
గ్రంథాలురామాయణం
వాల్మీకి రచించిన ఆదికావ్యం. రాముడి కథను ఏడు కాండలలో చెప్పే గ్రంథం.
ఆచార్యులు
తాళ్ళపాక అన్నమాచార్యులు
తిరుమల వేంకటేశ్వరుని మీద ముప్పై రెండువేల సంకీర్తనలు రాసిన పదకవితా పితామహుడు. తెలుగు భక్తి సంగీతానికి పునాది వేసినవాడు.
ఆచార్యులుత్యాగరాజ స్వామి
కర్ణాటక సంగీత త్రిమూర్తులలో ఒకరు. రాముడి మీద వేలాది కృతులు తెలుగులో రాసిన వాగ్గేయకారుడు.
ఆచార్యులుభద్రాచల రామదాసు
భద్రాచలం రామాలయాన్ని కట్టించి, ఆ కారణంగా చెరసాలపాలై, అక్కడే రామ కీర్తనలు రాసిన భక్త కవి.
దేవతలు
గరుడుడు
విష్ణువు వాహనం, పక్షిరాజు. వినత కుమారుడు; నాగులకు శత్రువు.
దేవతలువరాహావతారం
సముద్రంలో మునిగిన భూమిని కోరలతో పైకి తెచ్చిన వరాహ రూపం.
దేవతలుశ్రీ మహావిష్ణువు
సృష్టిని రక్షించే దేవుడు. ధర్మం క్షీణించినప్పుడల్లా అవతారమెత్తి లోకాన్ని కాపాడతాడని వైష్ణవ సంప్రదాయం చెబుతుంది.
దేవతలుశ్రీ వేంకటేశ్వర స్వామి
తిరుమల కొండపై వెలసిన విష్ణు స్వరూపుడు — తెలుగు ప్రజల ఇలవేల్పు.
→ ఈరోజు భక్తి
→ పండుగల క్యాలెండర్
→ ఈ రోజు పంచాంగం, రాశి ఫలాలు