గరుడుడు Garuda

గరుత్మంతుడు · వైనతేయుడు · పక్షిరాజు

విష్ణువు వాహనం, పక్షిరాజు. వినత కుమారుడు; నాగులకు శత్రువు.

వర్గంవాహనం / దివ్య పక్షి
సంబంధిత దేవతవిష్ణువు
తల్లివినత
తండ్రికశ్యపుడు
శత్రువులునాగులు
ప్రసిద్ధిగరుడ పురాణం ఇతని పేరుమీదే

కథ

కశ్యపుడికి ఇద్దరు భార్యలు — కద్రువ, వినత. కద్రువ నాగులకు తల్లి, వినత గరుడుడికి.

పందెంలో ఓడి కద్రువకు దాసిగా మారిన తల్లిని విడిపించడానికి గరుడుడు అమృతం తెచ్చాడని కథ. ఆ ప్రయాణంలో దేవతలతో యుద్ధం చేశాడు.

విష్ణువు అతని బలానికి మెచ్చి వాహనంగా చేసుకున్నాడని కథనం. అందుకే నాగులు గరుడుడికి శత్రువులు.

ఆలయాలలో

ప్రతి వైష్ణవ ఆలయంలోనూ గరుడ స్తంభం, గరుడ మండపం ఉంటాయి. గర్భగుడికి ఎదురుగా గరుడుడు చేతులు జోడించి నిలబడి ఉంటాడు.

గరుడ సేవ — స్వామిని గరుడ వాహనంపై ఊరేగించడం — తిరుమల బ్రహ్మోత్సవాలలో ప్రధాన ఘట్టం.

గరుడుడు దేవుడు కాదు, వాహనం — ఈ తేడా సంప్రదాయంలో స్పష్టంగా ఉంది. అయినా అతనికి సొంత సన్నిధులు, పూజలు ఉన్నాయి.

దేవాలయాలు

ఇలాంటి దేవతలు