వాహనాలు, దివ్య జీవులు Vahanas and Divine Beings
దివ్య జీవులు
గరుడుడు, నంది, కామధేనువు, ఐరావతం — దేవతలు కాని, కానీ దైవిక సంప్రదాయంలో స్థానం ఉన్న జీవులు.
దేవత కాని దైవిక జీవులు
హిందూ సంప్రదాయంలో దేవతలు కాకుండా అనేక రకాల జీవులు ఉన్నారు — వాహనాలు, దివ్య జంతువులు, యక్షులు, గంధర్వులు, అప్సరసలు, నాగులు, ఋషులు, భక్తులు.
వీరిని దేవతలుగా చెప్పడం సరికాదు. గరుడుడు విష్ణువు కాదు; నంది శివుడు కాదు. వారికి వారి స్థానం ఉంది, అది దైవ స్థానం కాదు.
అయినా వారికి ఆలయాలలో సన్నిధులు, పూజలు ఉన్నాయి. గౌరవం ఉంది; కానీ వర్గం వేరు.
కొన్ని ముఖ్యమైనవి
గరుడుడు — విష్ణువు వాహనం, పక్షిరాజు. నంది — శివుడి వాహనం, గణాధిపతి. ఐరావతం — ఇంద్రుడి తెల్ల ఏనుగు. ఉచ్చైశ్రవం — సముద్ర మథనంలో వచ్చిన తెల్ల గుర్రం.
మూషికం గణపతి వాహనం, నెమలి సుబ్రహ్మణ్యుడిది, సింహం దుర్గది, హంస సరస్వతిది.
రామాయణంలోని జటాయువు, సంపాతి — గరుడ వంశపు పక్షులు. జాంబవంతుడు ఎలుగుబంటి రాజు.
అరుణుడు సూర్యుడి రథ సారథి; గరుడుడి సోదరుడు.
వాహనానికి అర్థం
ప్రతి దేవతకూ ఒక వాహనం ఉండటం యాదృచ్ఛికం కాదని సంప్రదాయ వివరణ. వాహనం ఆ దేవత గుణాన్ని, లేదా దేవత జయించిన గుణాన్ని సూచిస్తుందని చెబుతారు.
ఉదాహరణకు గణపతి వాహనం ఎలుక — పెద్ద దేవుడు చిన్న వాహనంపై. దీనికి అనేక వివరణలు ఉన్నాయి.
ఈ వివరణలు వేర్వేరు పరంపరలలో వేర్వేరుగా ఉంటాయి. ఏ ఒక్కటీ అధికారికమని చెప్పలేము.
ఇలాంటి దేవతలు
ఇంద్రుడు
వేదాలలో దేవతలకు రాజు, వర్షానికి అధిపతి. పురాణాలలో ఆయన స్థానం తగ్గింది.
దేవతలుకామధేనువు
సముద్ర మథనంలో ఉద్భవించిన దివ్య గోవు. కోరిన కోరికలు తీర్చేదని కథనం.
దేవతలుగణేశుడు
విఘ్నాలను తొలగించే దేవుడు, ఏ శుభకార్యానికైనా మొదటి పూజ అందుకునేవాడు. బుద్ధి, విద్య, ఆరంభాలకు అధిదేవత.
దేవతలుగరుడుడు
విష్ణువు వాహనం, పక్షిరాజు. వినత కుమారుడు; నాగులకు శత్రువు.
దేవతలునంది
శివుడి వాహనం, ద్వారపాలకుడు. ప్రతి శివాలయంలోనూ గర్భగుడికి ఎదురుగా ఉంటాడు.
దేవతలుపరమశివుడు
లయకారుడు, ఆదియోగి, భోళా శంకరుడు. సోమవారం ఆరాధించే దేవుడు; అభిషేకప్రియుడు.
దేవతలుశ్రీ దుర్గా దేవి
శక్తి స్వరూపిణి — మహిషాసురుని సంహరించిన అమ్మవారు.
దేవతలుశ్రీ మహావిష్ణువు
సృష్టిని రక్షించే దేవుడు. ధర్మం క్షీణించినప్పుడల్లా అవతారమెత్తి లోకాన్ని కాపాడతాడని వైష్ణవ సంప్రదాయం చెబుతుంది.
దేవతలుశ్రీ సరస్వతీ దేవి
విద్య, కళలు, వాక్కుకు అధిదేవత — పుస్తకం, వీణ, జపమాల ధరించినది.
→ ఈరోజు భక్తి
→ పండుగల క్యాలెండర్
→ ఈ రోజు పంచాంగం, రాశి ఫలాలు