ఇంద్రుడు Indra · इन्द्र
దేవేంద్రుడు · శక్రుడు · వజ్రపాణి · పురందరుడు
వేదాలలో దేవతలకు రాజు, వర్షానికి అధిపతి. పురాణాలలో ఆయన స్థానం తగ్గింది.
వేద ఇంద్రుడు
ఋగ్వేదంలో ఇంద్రుడికే అత్యధిక సూక్తాలు. వృత్రుడనే రాక్షసుడిని సంహరించి నీటిని విడుదల చేసిన కథ వేదాలలో ప్రధానమైనది.
వృత్రుడు నీటిని బంధించాడు; ఇంద్రుడు వజ్రాయుధంతో అతన్ని సంహరించి నదులను ప్రవహింపజేశాడు. వర్షం, నదులు, సాగు — వ్యవసాయ సమాజానికి ఇది కీలకమైన కథ.
వేద ఇంద్రుడు యోధుడు, విజేత, ప్రజలను కాపాడేవాడు.
పురాణాలలో మారిన స్థానం
పురాణాలలో ఇంద్రుడి చిత్రణ పూర్తిగా మారింది. అహంకారి, భయస్థుడు, తపస్సు భంగం చేయడానికి అప్సరసలను పంపేవాడు — ఇలా.
గోవర్ధన కథలో కృష్ణుడు ఇంద్ర పూజను ఆపి, ఇంద్రుడి గర్వాన్ని అణచుతాడు.
ఈ మార్పు గమనించదగ్గది. వేద యుగంలో ప్రధాన దేవుడు, పురాణ యుగంలో ద్వితీయ పాత్ర. దేవతా చిత్రణ కాలంతో మారుతుందని దీనికి మంచి ఉదాహరణ.
§16 చెప్పినట్టు — వేద దేవతను, పౌరాణిక దేవతను ఒకటిగా చూడకూడదు. పేరు ఒకటే అయినా పాత్రలు వేరు.
తరచుగా అడిగే ప్రశ్నలు
వేద ఇంద్రుడు, పౌరాణిక ఇంద్రుడు ఒకరేనా?
పేరు ఒకటే, పాత్ర వేరు. వేదాలలో ప్రధాన దేవుడు, యోధుడు; పురాణాలలో అహంకారిగా, ద్వితీయ పాత్రలో చిత్రించబడ్డాడు.
ఇలాంటి దేవతలు
అగ్ని
వేదాలలో అత్యంత ప్రధానమైన దేవతలలో ఒకరు. యజ్ఞంలో దేవతలకు హవిస్సును చేర్చే మధ్యవర్తి.
దేవతలుఅష్ట దిక్పాలకులు
ఎనిమిది దిక్కులను కాపాడే దేవతలు — ఇంద్రుడు, అగ్ని, యముడు, నిరృతి, వరుణుడు, వాయువు, కుబేరుడు, ఈశానుడు.
దేవతలువరుణుడు
వేదాలలో ఋతానికి — విశ్వ ధర్మానికి — అధిపతి. తర్వాత జలాధిపతిగా స్థిరపడ్డాడు.
దేవతలువాయువు
గాలికి అధిదేవత, ప్రాణానికి ప్రతీక. హనుమంతుడి, భీముడి తండ్రిగా పురాణ కథనం.
దేవతలువాహనాలు, దివ్య జీవులు
గరుడుడు, నంది, కామధేనువు, ఐరావతం — దేవతలు కాని, కానీ దైవిక సంప్రదాయంలో స్థానం ఉన్న జీవులు.
దేవతలువైదిక దేవతలు
ఋగ్వేద కాలంలో ప్రధానంగా ఉన్న దేవతలు — అగ్ని, ఇంద్రుడు, వరుణుడు, వాయువు, ఉషస్సు. వాటి పాత్రలు పురాణాలలో ఎలా మారాయి.
దేవతలుశ్రీకృష్ణుడు
విష్ణువు పూర్ణావతారం — భగవద్గీత ఉపదేశకుడు, గోపాలుడు, రాయబారి.
దేవతలుసప్త మాతృకలు
ఏడుగురు మాతృ దేవతలు — బ్రాహ్మి, మాహేశ్వరి, కౌమారి, వైష్ణవి, వారాహి, ఇంద్రాణి, చాముండ. ప్రధాన దేవతల శక్తి రూపాలు.
→ ఈరోజు భక్తి
→ పండుగల క్యాలెండర్
→ ఈ రోజు పంచాంగం, రాశి ఫలాలు