అష్ట దిక్పాలకులు Dikpalakas
దిక్పాలురు · అష్ట దిక్పతులు
ఎనిమిది దిక్కులను కాపాడే దేవతలు — ఇంద్రుడు, అగ్ని, యముడు, నిరృతి, వరుణుడు, వాయువు, కుబేరుడు, ఈశానుడు.
ఎనిమిది దిక్కులు, ఎనిమిది కాపలాదారులు
ప్రతి దిక్కుకూ ఒక అధిపతి ఉంటాడనేది భారతీయ సంప్రదాయ భావన. వారే దిక్పాలకులు.
తూర్పు ఇంద్రుడు, ఆగ్నేయం అగ్ని, దక్షిణం యముడు, నైరుతి నిరృతి, పడమర వరుణుడు, వాయవ్యం వాయువు, ఉత్తరం కుబేరుడు, ఈశాన్యం ఈశానుడు.
కొన్ని జాబితాలలో పైన బ్రహ్మ, కింద విష్ణువు (లేదా అనంతుడు) చేరి పది అవుతాయి.
ఆలయ నిర్మాణంలో
ఆలయ నిర్మాణంలో, వాస్తు శాస్త్రంలో దిక్పాలకుల స్థానాలు ముఖ్యమైనవి. అనేక ఆలయాలలో గోడలపై ఎనిమిది దిక్కులలో ఎనిమిది దిక్పాలకుల శిల్పాలు ఉంటాయి.
పూజ ప్రారంభంలో దిక్కులను నమస్కరించడం, దిగ్బంధనం చేయడం సంప్రదాయ ఆచారం.
వాస్తు గురించి ఒక మాట
దిక్కుల ప్రాధాన్యం నుంచే వాస్తు శాస్త్రం వచ్చింది. ఇల్లు ఏ దిక్కున ఉండాలి, వంటిల్లు ఎక్కడ ఉండాలి వంటి నియమాలు.
ఇవి సంప్రదాయ శాస్త్ర భావనలు. వీటిలో కొన్నిటికి ఆచరణాత్మక కారణాలు ఉండవచ్చు — ఉదాహరణకు ఈశాన్యంలో ఎక్కువ కిటికీలు అంటే ఉదయపు వెలుతురు.
కానీ వాస్తు దోషం పేరుతో భయపెట్టడం, ఇల్లు కూల్చమని చెప్పడం, ఖరీదైన పరిహారాలు సూచించడం — ఇవి జరుగుతూ ఉంటాయి. అలాంటి వాటిని జాగ్రత్తగా చూడాలి.
వాస్తు దోషం వల్ల కీడు జరుగుతుందనడానికి శాస్త్రీయ ఆధారం లేదు.
తరచుగా అడిగే ప్రశ్నలు
దిక్పాలకులు ఎంతమంది?
సాధారణంగా ఎనిమిది. కొన్ని జాబితాలలో ఊర్ధ్వ, అధో దిక్కులతో కలిపి పది.
ఇలాంటి దేవతలు
అగ్ని
వేదాలలో అత్యంత ప్రధానమైన దేవతలలో ఒకరు. యజ్ఞంలో దేవతలకు హవిస్సును చేర్చే మధ్యవర్తి.
దేవతలుఇంద్రుడు
వేదాలలో దేవతలకు రాజు, వర్షానికి అధిపతి. పురాణాలలో ఆయన స్థానం తగ్గింది.
దేవతలుకుబేరుడు
సంపదకు అధిపతి, యక్షులకు రాజు. ఉత్తర దిక్కుకు దిక్పాలకుడు.
దేవతలుపరమశివుడు
లయకారుడు, ఆదియోగి, భోళా శంకరుడు. సోమవారం ఆరాధించే దేవుడు; అభిషేకప్రియుడు.
దేవతలుయముడు
మృత్యువుకు, ధర్మానికి అధిదేవత. దక్షిణ దిక్కుకు అధిపతి.
దేవతలువరుణుడు
వేదాలలో ఋతానికి — విశ్వ ధర్మానికి — అధిపతి. తర్వాత జలాధిపతిగా స్థిరపడ్డాడు.
దేవతలువాయువు
గాలికి అధిదేవత, ప్రాణానికి ప్రతీక. హనుమంతుడి, భీముడి తండ్రిగా పురాణ కథనం.
→ ఈరోజు భక్తి
→ పండుగల క్యాలెండర్
→ ఈ రోజు పంచాంగం, రాశి ఫలాలు