అర్ధనారీశ్వరుడు Ardhanarishvara · अर्धनारीश्वर

అర్ధనారీశ్వరుడు

ఒకే విగ్రహంలో కుడివైపు శివుడు, ఎడమవైపు పార్వతి. ఆభరణాలు, వస్త్రం, జటాజూటం — అన్నీ రెండు వైపులా వేరుగా చెక్కుతారు.

ఈ రూపం చెప్పే భావన: పురుషుడు, ప్రకృతి వేరు కాదు. ఒకటి లేకుండా మరొకటి అసంపూర్ణం.

శైవ సంప్రదాయంలో ఇది తాత్త్విక భావన — శివుడు చైతన్యం, శక్తి క్రియ. రెండూ కలిస్తేనే సృష్టి.

ఈ రూపాన్ని ఆధునిక కాలంలో వేర్వేరు రకాలుగా అర్థం చేసుకుంటున్నారు. మూల సంప్రదాయంలో ఇది తాత్త్విక భావన; ఆధునిక వ్యాఖ్యానాలు దానికి అదనంగా వచ్చినవి.

ఆరాధన

భృంగి మహర్షి కథ ఈ రూపంతో ముడిపడి ఉంది — శివుడికి మాత్రమే ప్రదక్షిణ చేయాలని పట్టుబట్టిన ఋషికి, ఇద్దరూ ఒక్కరేనని చూపడానికి ఈ రూపం ధరించాడని కథనం.

శంకరాచార్యుల 'అర్ధనారీశ్వర స్తోత్రం' ఈ రూపం మీద రాసినది.

→ ఈరోజు భక్తి
→ పండుగల క్యాలెండర్
→ ఈ రోజు పంచాంగం, రాశి ఫలాలు