నటరాజు Nataraja · नटराज

నటరాజు

నటరాజ రూపం భారతీయ శిల్పకళలో అత్యంత ప్రసిద్ధమైనది. శివుడు నృత్యం చేస్తున్న రూపం ఇది.

ప్రతి అంశానికీ ఒక అర్థం చెబుతారు — పైచేతిలోని డమరుకం సృష్టికి, మరో చేతిలోని అగ్ని లయానికి, అభయ ముద్ర రక్షణకు, గజహస్తం మార్గదర్శనానికి.

పాదం కింద అణచివేయబడిన అపస్మార పురుషుడు అజ్ఞానానికి ప్రతీక. చుట్టూ ఉన్న అగ్ని వలయం విశ్వానికి.

ఈ వివరణలు సంప్రదాయంలో బాగా స్థిరపడినవి. అయితే నటరాజ రూపం మొదట ఏ భావంతో రూపొందించబడిందో ఖచ్చితంగా చెప్పడం కష్టం — చోళుల కాలంలో ఈ రూపం ప్రాచుర్యం పొందింది.

ఆరాధన

నృత్తమూర్తిగా శివుడికి అనేక తాండవ రూపాలు ఉన్నాయి — ఆనంద తాండవం, రుద్ర తాండవం, సంహార తాండవం.

నటరాజ రూపం సాధారణంగా ఆనంద తాండవాన్ని సూచిస్తుంది.

చిదంబరం ఈ రూపానికి ప్రధాన క్షేత్రం; పంచభూత లింగాలలో ఆకాశ లింగ క్షేత్రం అది.

→ ఈరోజు భక్తి
→ పండుగల క్యాలెండర్
→ ఈ రోజు పంచాంగం, రాశి ఫలాలు