వామనావతారం Vamana
ఐదవ అవతారం — పొట్టి బ్రాహ్మణుడు
బలి చక్రవర్తి దగ్గర మూడడుగుల నేల అడిగి మూడు లోకాలను కొలిచిన అవతారం.
కథ
బలి చక్రవర్తి గొప్ప దాత; కానీ అతని ఆధిపత్యం దేవతలకు ఇబ్బందైంది. విష్ణువు వామనుడిగా — పొట్టి బ్రాహ్మణ బాలుడిగా — యజ్ఞశాలకు వచ్చాడు.
మూడడుగుల నేల అడిగాడు. బలి ఒప్పుకున్నాడు — గురువు శుక్రాచార్యుడు వారించినా.
వామనుడు త్రివిక్రముడై పెరిగాడు. ఒక అడుగుతో భూమిని, రెండో అడుగుతో ఆకాశాన్ని కొలిచాడు. మూడో అడుగుకు చోటు లేదు.
బలి తన తలను చూపాడు. వామనుడు ఆ తలపై కాలు మోపి పాతాళానికి పంపాడు — కానీ అతని దాన నిష్ఠకు మెచ్చి, ఏటా ఒకసారి తన ప్రజలను చూడటానికి రావచ్చని వరమిచ్చాడు.
కథలోని ద్వంద్వం
ఈ కథలో బలి దుష్టుడు కాదు. దాన శీలంలో అతనికి సాటి లేదని పురాణాలే చెబుతాయి. ఇచ్చిన మాట నిలబెట్టుకోవడానికే అతను సర్వస్వం కోల్పోయాడు.
అందుకే కేరళలో ఓణం పండుగ బలి తిరిగి వచ్చే రోజుగా జరుపుకుంటారు — ఓడిపోయినవాడిని ప్రేమతో గుర్తుచేసుకునే పండుగ.
ఒకే కథను రెండు వైపుల నుంచీ చూడవచ్చనే దానికి ఇది మంచి ఉదాహరణ. కథలో ఎవరు గెలిచారన్నది ప్రాంతాన్ని బట్టి వేరుగా అర్థం చేసుకుంటారు.
ఇలాంటి దేవతలు
→ ఈరోజు భక్తి
→ పండుగల క్యాలెండర్
→ ఈ రోజు పంచాంగం, రాశి ఫలాలు