ఎల్లమ్మ Yellamma
రేణుకా ఎల్లమ్మ · ఎల్లమ్మ తల్లి
తెలుగు, కన్నడ ప్రాంతాలలో ఆరాధించే దేవత. రేణుక కథతో అనుసంధానం ఉన్న సంప్రదాయం.
ఎల్లమ్మ
ఎల్లమ్మ ఆరాధన తెలుగు, కన్నడ ప్రాంతాల సరిహద్దులలో బలంగా ఉంది. కర్ణాటకలోని సవదత్తి ప్రధాన క్షేత్రం.
రేణుకా దేవితో ఆమెను ముడిపెట్టే సంప్రదాయం ఉంది — జమదగ్ని మహర్షి భార్య, పరశురాముడి తల్లి.
అయితే ఈ అనుసంధానం తర్వాత ఏర్పడినదని పరిశోధకుల అభిప్రాయం. మూలంలో ఎల్లమ్మ ఒక స్థానిక దేవత; రేణుక కథ ఆమెతో కలిసిపోయింది.
'ఎల్ల' అంటే సరిహద్దు అనే అర్థంతో ఈ పేరును వివరించే ప్రయత్నాలూ ఉన్నాయి.
దేవదాసి సంప్రదాయం — ఒక ముఖ్యమైన మాట
ఈ ఆరాధనతో చారిత్రకంగా దేవదాసి సంప్రదాయం ముడిపడి ఉంది. ఆడపిల్లలను దేవతకు 'ముడుపు' కట్టి అర్పించే ఆచారం.
ఆ ఆచారం అనేక మంది స్త్రీలను దోపిడీకి, లైంగిక వేధింపులకు గురిచేసింది. అది భక్తి కాదు — మహిళలపై జరిగిన అన్యాయం.
ఈ ఆచారం భారతదేశంలో చట్టవిరుద్ధం. దేవదాసి నిషేధ చట్టాలు కర్ణాటక, ఆంధ్రప్రదేశ్ రెండు రాష్ట్రాలలోనూ అమలులో ఉన్నాయి.
ఈ విషయాన్ని దాచి ఎల్లమ్మ ఆరాధన గురించి రాయడం నిజాయితీ కాదు. ఎవరైనా ఈ పేరుతో ఆడపిల్లలను అర్పించమని చెబితే అది నేరం — పోలీసులకు తెలియజేయాలి.
సాధారణ భక్తులు చేసే ఎల్లమ్మ ఆరాధన — దీపం, మొక్కు, జాతర — దీనికి పూర్తిగా వేరు. ఆ ఆరాధనకూ ఈ దురాచారానికీ సంబంధం లేదు.
ఒక మాట
ఈ దేవత ఆరాధన ఊరికో రకంగా ఉంటుంది. పేరు, జాతర తేదీ, పూజా విధానం, కథ — అన్నీ మారతాయి.
ఇక్కడ ఇచ్చినవి విస్తృతంగా ప్రచారంలో ఉన్నవి మాత్రమే. మీ ఊరి ఆచారం వేరుగా ఉంటే అది తప్పు కాదు — అదే మీకు సరైనది.
ఈ సంప్రదాయాలు మౌఖికమైనవి. రాతపూర్వక ఆధారాలు తక్కువ; ఏ ఒక్క కథనాన్నీ 'అసలైనది' అని చెప్పలేము.
ప్రాంతాల వారీగా
ఒక్కో ప్రాంతంలో ఒక్కో పేరు, ఒక్కో ఆచారం. కింద ఇచ్చినవి కొన్ని ముఖ్యమైనవి మాత్రమే — ఇవి పూర్తి జాబితా కాదు.
సవదత్తి
బెళగావి, కర్ణాటక
ఆలయం రేణుకా ఎల్లమ్మ దేవాలయం
ప్రధాన క్షేత్రం. తెలుగు ప్రాంతాల నుంచీ భక్తులు వెళతారు.
ఉత్తర తెలంగాణ
స్థానిక పేరు ఎల్లమ్మ
ఊరి గుళ్ళలో ఆరాధన; జాతరలు పౌర్ణమి నాడు.
రాయలసీమ సరిహద్దు జిల్లాలు
కర్ణాటక సరిహద్దు ప్రాంతాలలో ఆరాధన ఎక్కువ.
తరచుగా అడిగే ప్రశ్నలు
ఎల్లమ్మ, రేణుక ఒకరేనా?
సంప్రదాయంలో అలా చెబుతారు. కానీ మూలంలో ఎల్లమ్మ ఒక స్థానిక దేవత; రేణుక కథ తర్వాత కలిసిపోయిందని పరిశోధకుల అభిప్రాయం.
దేవదాసి ఆచారం ఇప్పుడు ఉందా?
చట్టవిరుద్ధం. కర్ణాటక, ఆంధ్రప్రదేశ్ రెండింటిలోనూ నిషేధ చట్టాలు ఉన్నాయి. ఎవరైనా ఆడపిల్లలను అర్పించమని చెబితే అది నేరం — పోలీసులకు తెలియజేయండి.
ఇలాంటి దేవతలు
గ్రామదేవతలు
ఊరిని కాపాడే తల్లులు. మైసమ్మ, పోలేరమ్మ, ఎల్లమ్మ, గంగానమ్మ, ముత్యాలమ్మ, నూకాలమ్మ, పైడితల్లి — తెలుగు నేల గ్రామదేవత సంప్రదాయం.
దేవతలుపరశురామావతారం
గొడ్డలిని ఆయుధంగా ధరించిన ఋషి-యోధుడు. జమదగ్ని, రేణుకల కుమారుడు.
దేవతలుపోచమ్మ
తెలంగాణ, ఆంధ్ర గ్రామాలలో విస్తృతంగా పూజలందుకునే గ్రామదేవత. అమ్మవారు (మశూచి) వంటి వ్యాధుల నుంచి కాపాడే తల్లిగా ఆరాధన.
దేవతలుశ్రీ దుర్గా దేవి
శక్తి స్వరూపిణి — మహిషాసురుని సంహరించిన అమ్మవారు.
→ ఈరోజు భక్తి
→ పండుగల క్యాలెండర్
→ ఈ రోజు పంచాంగం, రాశి ఫలాలు