ఎల్లమ్మ Yellamma

రేణుకా ఎల్లమ్మ · ఎల్లమ్మ తల్లి

తెలుగు, కన్నడ ప్రాంతాలలో ఆరాధించే దేవత. రేణుక కథతో అనుసంధానం ఉన్న సంప్రదాయం.

రకంగ్రామదేవత / ప్రాంతీయ దేవత
ప్రాంతంతెలంగాణ, ఆంధ్ర సరిహద్దు, ఉత్తర కర్ణాటక
ప్రధాన క్షేత్రంసవదత్తి (బెళగావి జిల్లా, కర్ణాటక)
అనుసంధానంరేణుక — జమదగ్ని భార్య, పరశురాముడి తల్లి
పండుగపౌర్ణమి జాతరలు; ముఖ్యంగా భారత హుణ్ణిమె

ఎల్లమ్మ

ఎల్లమ్మ ఆరాధన తెలుగు, కన్నడ ప్రాంతాల సరిహద్దులలో బలంగా ఉంది. కర్ణాటకలోని సవదత్తి ప్రధాన క్షేత్రం.

రేణుకా దేవితో ఆమెను ముడిపెట్టే సంప్రదాయం ఉంది — జమదగ్ని మహర్షి భార్య, పరశురాముడి తల్లి.

అయితే ఈ అనుసంధానం తర్వాత ఏర్పడినదని పరిశోధకుల అభిప్రాయం. మూలంలో ఎల్లమ్మ ఒక స్థానిక దేవత; రేణుక కథ ఆమెతో కలిసిపోయింది.

'ఎల్ల' అంటే సరిహద్దు అనే అర్థంతో ఈ పేరును వివరించే ప్రయత్నాలూ ఉన్నాయి.

దేవదాసి సంప్రదాయం — ఒక ముఖ్యమైన మాట

ఈ ఆరాధనతో చారిత్రకంగా దేవదాసి సంప్రదాయం ముడిపడి ఉంది. ఆడపిల్లలను దేవతకు 'ముడుపు' కట్టి అర్పించే ఆచారం.

ఆ ఆచారం అనేక మంది స్త్రీలను దోపిడీకి, లైంగిక వేధింపులకు గురిచేసింది. అది భక్తి కాదు — మహిళలపై జరిగిన అన్యాయం.

ఈ ఆచారం భారతదేశంలో చట్టవిరుద్ధం. దేవదాసి నిషేధ చట్టాలు కర్ణాటక, ఆంధ్రప్రదేశ్ రెండు రాష్ట్రాలలోనూ అమలులో ఉన్నాయి.

ఈ విషయాన్ని దాచి ఎల్లమ్మ ఆరాధన గురించి రాయడం నిజాయితీ కాదు. ఎవరైనా ఈ పేరుతో ఆడపిల్లలను అర్పించమని చెబితే అది నేరం — పోలీసులకు తెలియజేయాలి.

సాధారణ భక్తులు చేసే ఎల్లమ్మ ఆరాధన — దీపం, మొక్కు, జాతర — దీనికి పూర్తిగా వేరు. ఆ ఆరాధనకూ ఈ దురాచారానికీ సంబంధం లేదు.

ఒక మాట

ఈ దేవత ఆరాధన ఊరికో రకంగా ఉంటుంది. పేరు, జాతర తేదీ, పూజా విధానం, కథ — అన్నీ మారతాయి.

ఇక్కడ ఇచ్చినవి విస్తృతంగా ప్రచారంలో ఉన్నవి మాత్రమే. మీ ఊరి ఆచారం వేరుగా ఉంటే అది తప్పు కాదు — అదే మీకు సరైనది.

ఈ సంప్రదాయాలు మౌఖికమైనవి. రాతపూర్వక ఆధారాలు తక్కువ; ఏ ఒక్క కథనాన్నీ 'అసలైనది' అని చెప్పలేము.

ప్రాంతాల వారీగా

ఒక్కో ప్రాంతంలో ఒక్కో పేరు, ఒక్కో ఆచారం. కింద ఇచ్చినవి కొన్ని ముఖ్యమైనవి మాత్రమే — ఇవి పూర్తి జాబితా కాదు.

సవదత్తి

బెళగావి, కర్ణాటక

ఆలయం రేణుకా ఎల్లమ్మ దేవాలయం

ప్రధాన క్షేత్రం. తెలుగు ప్రాంతాల నుంచీ భక్తులు వెళతారు.

ఉత్తర తెలంగాణ

స్థానిక పేరు ఎల్లమ్మ

ఊరి గుళ్ళలో ఆరాధన; జాతరలు పౌర్ణమి నాడు.

రాయలసీమ సరిహద్దు జిల్లాలు

కర్ణాటక సరిహద్దు ప్రాంతాలలో ఆరాధన ఎక్కువ.

తరచుగా అడిగే ప్రశ్నలు

ఎల్లమ్మ, రేణుక ఒకరేనా?

సంప్రదాయంలో అలా చెబుతారు. కానీ మూలంలో ఎల్లమ్మ ఒక స్థానిక దేవత; రేణుక కథ తర్వాత కలిసిపోయిందని పరిశోధకుల అభిప్రాయం.

దేవదాసి ఆచారం ఇప్పుడు ఉందా?

చట్టవిరుద్ధం. కర్ణాటక, ఆంధ్రప్రదేశ్ రెండింటిలోనూ నిషేధ చట్టాలు ఉన్నాయి. ఎవరైనా ఆడపిల్లలను అర్పించమని చెబితే అది నేరం — పోలీసులకు తెలియజేయండి.

ఇలాంటి దేవతలు