రామాయణం Ramayana · रामायण

ఆదికావ్యం

సంస్కృత సాహిత్యంలో మొదటి కావ్యంగా రామాయణాన్ని పరిగణిస్తారు. అందుకే ఆదికావ్యం, వాల్మీకి ఆదికవి.

వేటగాడు ఒక క్రౌంచ పక్షిని కొట్టడం చూసి వాల్మీకి నోటి నుంచి వెలువడిన శోకమే మొదటి శ్లోకమని, ఆ శోకమే శ్లోకమైందని కథనం. దుఃఖం నుంచి కవిత్వం పుట్టిందన్న ఈ భావన భారతీయ సాహిత్య సంప్రదాయంలో ముఖ్యమైనది.

ఏడు కాండలు. వాటిలో ఉత్తర కాండ తర్వాత చేర్చినదని కొందరు పండితుల అభిప్రాయం — ఇది చాలాకాలంగా ఉన్న చర్చ, తేలిన విషయం కాదు.

సుందర కాండ

ఏడు కాండలలో సుందర కాండకు ప్రత్యేక స్థానం. ఇది హనుమంతుడి కాండ — సముద్రం దాటడం, లంకలో సీతను కనుగొనడం, లంకా దహనం.

ఆపద నివారణ కోసం సుందర కాండ పారాయణం చేయడం విస్తృతమైన ఆచారం. కారణంగా చెప్పేది — ఈ కాండలో అంతా శుభమే జరుగుతుంది; హనుమంతుడు బయలుదేరి, పని పూర్తి చేసి, తిరిగి వస్తాడు.

సాధారణంగా తొమ్మిది రోజులలో లేదా ఒక్క రోజులో పారాయణం చేస్తారు. విధానం ప్రాంతాన్ని బట్టి, కుటుంబ సంప్రదాయాన్ని బట్టి మారుతుంది.

తెలుగు రామాయణాలు

వాల్మీకి రామాయణం సంస్కృతంలోనిది. తెలుగులో స్వతంత్ర రామాయణ రచనలు అనేకం వచ్చాయి.

రంగనాథ రామాయణం — ద్విపద ఛందస్సులో రాసిన తొలి తెలుగు రామాయణం. మొల్ల రామాయణం — కుమ్మరి కులానికి చెందిన మొల్ల అనే కవయిత్రి రాసినది; సరళమైన తెలుగులో ఉండటం దాని ప్రత్యేకత.

భద్రాచల రామదాసు కీర్తనలు రామాయణ గ్రంథం కాదు, కానీ తెలుగు నేలపై రామ భక్తిని రూపొందించినవి ఆ కీర్తనలే. త్యాగరాజ కృతులు కూడా అంతే.

ఒక కథ, అనేక రూపాలు

రామ కథ ఒక్క రూపంలో లేదు. వాల్మీకి రామాయణం, కంబ రామాయణం (తమిళం), రామచరితమానస్ (అవధి), అధ్యాత్మ రామాయణం — ఒక్కొక్క దానిలో ఘట్టాలు, ప్రాధాన్యాలు వేరు.

ఆగ్నేయాసియా దేశాలలో కూడా రామ కథ వేర్వేరు రూపాలలో ఉంది.

ఏ ఒక్క పాఠమే అసలైనదని చెప్పడం సరికాదు. వాల్మీకి రామాయణం అత్యంత ప్రాచీనమైనదిగా పరిగణించబడుతుంది; మిగతావి దాని అనువాదాలు కాదు, స్వతంత్ర రచనలు.

→ ఈరోజు భక్తి
→ పండుగల క్యాలెండర్
→ ఈ రోజు పంచాంగం, రాశి ఫలాలు