త్యాగరాజ స్వామి Tyagaraja

త్యాగయ్య · త్యాగబ్రహ్మ

కర్ణాటక సంగీత త్రిమూర్తులలో ఒకరు. రాముడి మీద వేలాది కృతులు తెలుగులో రాసిన వాగ్గేయకారుడు.

కాలం1767–1847
జన్మస్థలంతిరువారూరు (తమిళనాడు); నివాసం తిరువయ్యారు
ఆరాధ్య దైవంశ్రీరాముడు
భాషప్రధానంగా తెలుగు, కొన్ని సంస్కృతం
ప్రసిద్ధ రచనలుపంచరత్న కృతులు, ఉత్సవ సంప్రదాయ కీర్తనలు
ఆరాధనత్యాగరాజ ఆరాధన — పుష్య బహుళ పంచమి, తిరువయ్యారు

త్యాగరాజు

కర్ణాటక సంగీత త్రిమూర్తులు — త్యాగరాజు, ముత్తుస్వామి దీక్షితార్, శ్యామశాస్త్రి. ముగ్గురూ దాదాపు ఒకే కాలంలో, ఒకే ప్రాంతంలో జీవించారు.

త్యాగరాజు తమిళనాడులో పుట్టి పెరిగినా, ఆయన కృతులు దాదాపు అన్నీ తెలుగులోనే. తెలుగు మాట్లాడే కుటుంబం.

వేలాది కృతులు రాశాడని చెబుతారు; సుమారు ఏడు వందలు మిగిలాయి. మిగతావి కాలంలో కలిసిపోయాయి.

సంగీతం భక్తిగా

త్యాగరాజు కృతులలో సంగీతం, భక్తి వేరు కాదు. 'నాదోపాసన' — నాదాన్నే ఉపాసనగా భావించడం — ఆయన దృష్టి.

పంచరత్న కృతులు ఐదు; ఘన రాగాలలో రాసినవి. ప్రతి సంవత్సరం తిరువయ్యారులో జరిగే త్యాగరాజ ఆరాధనలో వేలాది సంగీత విద్వాంసులు కలిసి వీటిని పాడతారు.

ఆయన కృతులలో రాముడితో సంభాషణ కనిపిస్తుంది — ప్రశ్నించడం, ఫిర్యాదు చేయడం, ఆత్మీయత. రామదాసు కీర్తనలలో ఉన్న అదే స్వరం.

రాజాశ్రయాన్ని తిరస్కరించాడని కథనం — సంపద కంటే రామ నామమే మిన్న అని. ఈ కథ ఎంతవరకూ చారిత్రకమో చెప్పలేము, కానీ సంప్రదాయంలో బలంగా నిలిచింది.

తెలుగు వాళ్ళకు ఎందుకు ముఖ్యం

త్యాగరాజు కృతుల వల్ల తెలుగు భాష కర్ణాటక సంగీతంలో ప్రధాన భాషగా నిలిచింది. ఈ రోజుకీ కర్ణాటక కచేరీలలో ఎక్కువగా వినిపించే భాష తెలుగే.

అన్నమయ్య, రామదాసు, త్యాగరాజు — ఈ ముగ్గురూ కలిసి తెలుగు భక్తి సంగీత సంప్రదాయాన్ని రూపొందించారు. ముగ్గురిదీ ఒకే ధార కాదు; అన్నమయ్యది వేంకటేశ్వరుడు, రామదాసు-త్యాగరాజులది రాముడు.

తరచుగా అడిగే ప్రశ్నలు

త్యాగరాజు తెలుగువాడా, తమిళుడా?

తమిళనాడులో పుట్టి పెరిగాడు; కుటుంబం తెలుగు మాట్లాడేది. కృతులు దాదాపు అన్నీ తెలుగులోనే.

పంచరత్న కృతులు అంటే ఏమిటి?

ఘన రాగాలలో రాసిన ఐదు కృతులు. త్యాగరాజ ఆరాధనలో సామూహికంగా పాడతారు.

మంత్రాలు

శ్లోకాలు

స్తోత్రాలు

సహస్రనామం

పూజ

వ్రతం

పండుగలు

దేవాలయాలు

దేవాలయాలు

అహోబిలం

నరసింహ అవతార క్షేత్రం. నల్లమల కొండలలో తొమ్మిది నరసింహ ఆలయాలు.

దేవాలయాలు

తిరుమల శ్రీ వేంకటేశ్వర స్వామి

తిరుమల కొండపై వేంకటేశ్వరుని ఆలయం — తెలుగు ప్రజలకు అత్యంత ప్రధానమైన క్షేత్రం.

దేవాలయాలు

భద్రాచలం

గోదావరి ఒడ్డున ఉన్న రామాలయం. రామదాసు కట్టించిన క్షేత్రం; శ్రీరామ నవమి కల్యాణానికి ప్రసిద్ధి.

దేవాలయాలు

మంగళగిరి

పానకం నైవేద్యంగా స్వీకరించే నరసింహ క్షేత్రం. స్వామి సగం మాత్రమే తాగుతాడనే ఆచారం ప్రసిద్ధం.

దేవాలయాలు

యాదాద్రి లక్ష్మీ నరసింహ స్వామి

తెలంగాణలో ప్రధాన నరసింహ క్షేత్రం — యాదగిరిగుట్టగా ప్రసిద్ధి.

దేవాలయాలు

సింహాచలం

విశాఖపట్నం సమీపంలోని వరాహ నరసింహ క్షేత్రం. ఏడాది పొడవునా చందన లేపనంతో కప్పి ఉండే స్వామి.

కథలు

గ్రంథాలు

ఆచార్యులు

దేవతలు