శ్రీరామ నవమి Rama Navami
సీతారాముల కల్యాణం
శ్రీరాముడి జన్మదినం. భద్రాచలంలో సీతారాముల కల్యాణం, వడపప్పు-పానకం పంపిణీ.
రాముడి జన్మదినం
చైత్ర శుక్ల నవమి నాడు, మధ్యాహ్న వేళలో రాముడు జన్మించాడని రామాయణ కథనం. అందుకే ఈ రోజు కల్యాణం, పూజలు మధ్యాహ్నం జరుగుతాయి.
అయోధ్యలో దశరథుడికి పుత్రకామేష్టి యాగం ఫలితంగా నలుగురు కుమారులు — రాముడు, లక్ష్మణుడు, భరతుడు, శత్రుఘ్నుడు.
జన్మదినం కావడంతో పాటు, ఈ రోజు సీతారాముల కల్యాణం జరపడం తెలుగు సంప్రదాయ ప్రత్యేకత.
భద్రాచలం కల్యాణం
భద్రాచలంలో జరిగే సీతారాముల కల్యాణం తెలుగు ప్రాంతంలో అత్యంత ప్రసిద్ధమైన ఉత్సవం. లక్షలాది మంది హాజరవుతారు.
ప్రభుత్వం తరఫున ముత్యాల తలంబ్రాలు, పట్టు వస్త్రాలు సమర్పించే సంప్రదాయం చాలాకాలంగా కొనసాగుతోంది.
కల్యాణం తర్వాత పట్టాభిషేకం జరుగుతుంది.
ఊళ్ళలో కూడా చిన్న స్థాయిలో కల్యాణాలు జరుగుతాయి; రామాలయాలలో, వీధి మండపాలలో.
వడపప్పు, పానకం
ఈ పండుగ నైవేద్యం వడపప్పు (నానబెట్టిన పెసరపప్పు) మరియు పానకం (బెల్లం నీరు, మిరియాలు, యాలకులు).
చైత్ర మాసం వేసవి ఆరంభం. ఈ రెండూ శరీరాన్ని చల్లబరిచేవి — నిర్జలీకరణను తగ్గించేవి.
పండుగ ఆహారానికీ, కాలానికీ మధ్య ఉన్న ఈ అనుసంధానం తెలుగు పండుగలలో తరచుగా కనిపిస్తుంది.
వీధుల్లో పానకం పంపిణీ చేయడం సాధారణ ఆచారం — ఇది దాన భావనతో కూడినది.
రామాయణ పారాయణం
ఈ రోజు సుందరకాండ పారాయణం చేసే ఆచారం ఉంది. తొమ్మిది రోజుల రామాయణ పారాయణం చేసేవాళ్ళూ ఉన్నారు.
భద్రాచల రామదాసు, త్యాగరాజు కీర్తనలు ఈ రోజు ఎక్కువగా వినిపిస్తాయి.
రాముడి కథను ఎలా చదవాలన్నదానిపై వేర్వేరు సంప్రదాయాలు ఉన్నాయి. వాల్మీకి రామాయణం, తులసీదాసు రామచరితమానస, రంగనాథ రామాయణం — వేర్వేరు రచనలు, వేర్వేరు వివరాలు.
తరచుగా అడిగే ప్రశ్నలు
శ్రీరామ నవమి ఎప్పుడు?
చైత్ర శుక్ల నవమి. గ్రెగోరియన్ తేదీ ఏటా మారుతుంది — పండుగల క్యాలెండర్లో చూడవచ్చు.
వడపప్పు, పానకం ఎందుకు?
వేసవి ఆరంభం కావడంతో శరీరాన్ని చల్లబరిచే ఆహారం. పండుగ ఆహారానికీ కాలానికీ ఉన్న అనుసంధానానికి మంచి ఉదాహరణ.
మంత్రాలు
శ్లోకాలు
స్తోత్రాలు
సహస్రనామం
పూజ
వ్రతం
పండుగలు
కార్తీక మాసం
శివ, విష్ణు ఆరాధనకు అత్యంత పవిత్రమైన మాసం — దీపాలు, ఉపవాసాలు, వన భోజనాలు.
పండుగలుదీపావళి
దీపాల పండుగ — నరకాసుర సంహారం, లక్ష్మీ పూజ.
పండుగలురథ సప్తమి
సూర్యుడి రథం ఉత్తర దిశగా మళ్ళే రోజు. జిల్లేడు ఆకులతో స్నానం, సూర్య నమస్కారాలు.
పండుగలుశ్రీకృష్ణ జన్మాష్టమి
శ్రీకృష్ణుడి జన్మదినం. అర్ధరాత్రి పూజ, ఉట్టి కొట్టడం, చిన్ని కృష్ణుడి పాదముద్రలు.
దేవాలయాలు
భద్రాచలం
గోదావరి ఒడ్డున ఉన్న రామాలయం. రామదాసు కట్టించిన క్షేత్రం; శ్రీరామ నవమి కల్యాణానికి ప్రసిద్ధి.
దేవాలయాలుఅహోబిలం
నరసింహ అవతార క్షేత్రం. నల్లమల కొండలలో తొమ్మిది నరసింహ ఆలయాలు.
దేవాలయాలుతిరుమల శ్రీ వేంకటేశ్వర స్వామి
తిరుమల కొండపై వేంకటేశ్వరుని ఆలయం — తెలుగు ప్రజలకు అత్యంత ప్రధానమైన క్షేత్రం.
దేవాలయాలుమంగళగిరి
పానకం నైవేద్యంగా స్వీకరించే నరసింహ క్షేత్రం. స్వామి సగం మాత్రమే తాగుతాడనే ఆచారం ప్రసిద్ధం.
దేవాలయాలుయాదాద్రి లక్ష్మీ నరసింహ స్వామి
తెలంగాణలో ప్రధాన నరసింహ క్షేత్రం — యాదగిరిగుట్టగా ప్రసిద్ధి.
దేవాలయాలుసింహాచలం
విశాఖపట్నం సమీపంలోని వరాహ నరసింహ క్షేత్రం. ఏడాది పొడవునా చందన లేపనంతో కప్పి ఉండే స్వామి.
కథలు
గ్రంథాలు
రామాయణం
వాల్మీకి రచించిన ఆదికావ్యం. రాముడి కథను ఏడు కాండలలో చెప్పే గ్రంథం.
గ్రంథాలుభగవద్గీత
కురుక్షేత్ర యుద్ధభూమిలో అర్జునుడికి కృష్ణుడు చెప్పిన 700 శ్లోకాల సంవాదం. మహాభారత భీష్మ పర్వంలోని భాగం.
గ్రంథాలుభాగవతం
పన్నెండు స్కంధాల మహాపురాణం. విష్ణు అవతారాలు, ముఖ్యంగా కృష్ణ కథ దీని కేంద్రం. తెలుగులో పోతన రచన ప్రసిద్ధం.
ఆచార్యులు
త్యాగరాజ స్వామి
కర్ణాటక సంగీత త్రిమూర్తులలో ఒకరు. రాముడి మీద వేలాది కృతులు తెలుగులో రాసిన వాగ్గేయకారుడు.
ఆచార్యులుభద్రాచల రామదాసు
భద్రాచలం రామాలయాన్ని కట్టించి, ఆ కారణంగా చెరసాలపాలై, అక్కడే రామ కీర్తనలు రాసిన భక్త కవి.
ఆచార్యులుతాళ్ళపాక అన్నమాచార్యులు
తిరుమల వేంకటేశ్వరుని మీద ముప్పై రెండువేల సంకీర్తనలు రాసిన పదకవితా పితామహుడు. తెలుగు భక్తి సంగీతానికి పునాది వేసినవాడు.
దేవతలు
ఆంజనేయస్వామి
రామభక్తికి, ధైర్యానికి, నిస్వార్థ సేవకు ప్రతీక. భయ నివారణకు, బలం కోసం ఆరాధించే దేవుడు.
దేవతలుశ్రీ మహావిష్ణువు
సృష్టిని రక్షించే దేవుడు. ధర్మం క్షీణించినప్పుడల్లా అవతారమెత్తి లోకాన్ని కాపాడతాడని వైష్ణవ సంప్రదాయం చెబుతుంది.
దేవతలుశ్రీరాముడు
మర్యాదా పురుషోత్తముడు — ధర్మానికి, వాగ్దాన పాలనకు ప్రతీక.
→ ఈరోజు భక్తి
→ పండుగల క్యాలెండర్
→ ఈ రోజు పంచాంగం, రాశి ఫలాలు