ప్రదక్షిణ పందెం The Race Around the World
లోకాలు చుట్టి రమ్మంటే కుమారస్వామి బయలుదేరాడు; గణపతి తల్లిదండ్రుల చుట్టూ ప్రదక్షిణ చేశాడు. బుద్ధి బలాన్ని గెలిచిన కథ.
పందెం
శివపార్వతుల దగ్గర ఒక ఫలం ఉంది. ఇద్దరు కొడుకులూ దాని కోసం అడిగారు. ఒకరికే ఇవ్వాలి. అప్పుడు ఒక షరతు పెట్టారు — 'ఎవరు ముందుగా లోకాలన్నీ చుట్టి వస్తారో వారికి'.
కుమారస్వామి నెమలి ఎక్కి వెంటనే బయలుదేరాడు. వేగం ఆయన బలం.
గణపతి ఎలుక వాహనం. లోకాలు చుట్టడం సాధ్యం కాదు. కొంతసేపు ఆలోచించాడు.
గణపతి చేసినది
గణపతి తల్లిదండ్రుల చుట్టూ ఒక ప్రదక్షిణ చేసి, నమస్కరించి నిలబడ్డాడు.
'నా లోకం మీరే. మీ చుట్టూ తిరగడమే లోకాలు చుట్టడం' అన్నాడు.
కుమారస్వామి తిరిగి వచ్చేసరికి ఫలం గణపతి చేతిలో ఉంది.
రెండు వాదనలు
ఈ కథను తెలివితేటల కథగా చెప్పడం అలవాటు. కానీ కుమారస్వామి తప్పు చేయలేదు — చెప్పినది చెప్పినట్టు చేశాడు. అది నిజాయితీ.
గణపతి చేసినది షరతును తిప్పికొట్టడం కాదు; షరతును వేరే విధంగా అర్థం చేసుకోవడం. ఆ అర్థం తప్పు కాదని తల్లిదండ్రులు అంగీకరించారు.
కొన్ని కథనాలలో కుమారస్వామి కోపగించి పళని కొండకు వెళ్ళిపోయాడని ఉంది — తమిళ సంప్రదాయంలో ఇది పళని క్షేత్ర కథతో ముడిపడి ఉంది. తెలుగు కథనాలలో ఈ భాగం అంతగా చెప్పబడదు.
తరచుగా అడిగే ప్రశ్నలు
ఆ ఫలం ఏమిటి?
కథనాన్ని బట్టి మారుతుంది. జ్ఞాన ఫలం అని కొన్నిటిలో, మామిడి పండు అని మరికొన్నిటిలో. నారదుడు తెచ్చాడని కొన్ని పాఠాలలో ఉంది.
ఈ కథ ఏ పురాణంలో ఉంది?
ఒకే పురాణంలో స్థిరంగా లేదు. వివిధ పురాణ పాఠాలలో, స్థానిక కథన సంప్రదాయాలలో వేర్వేరు రూపాలలో వస్తుంది.
మంత్రాలు
గణపతి మూల మంత్రం
గణపతికి నమస్కారం. గం అనేది గణపతి బీజాక్షరం.
వేద మంత్రంమహామృత్యుంజయ మంత్రం
ముక్కంటిని ఆరాధిస్తున్నాము; దోసకాయ తీగ నుండి వేరుపడినట్టు మృత్యు బంధనం నుండి విడుదల కలుగుగాక.
మూల మంత్రంశివ పంచాక్షరి
శివుడికి నమస్కారం. ఐదు అక్షరాల మంత్రం కాబట్టి పంచాక్షరి.
బీజ మంత్రంసుబ్రహ్మణ్య మంత్రం
శరవణంలో (రెల్లు పొదలో) జన్మించినవాడా — కుమారస్వామికి నమస్కారం.
శ్లోకాలు
స్తోత్రాలు
గణేశ పంచరత్నం
గణపతిని స్తుతించే ఐదు శ్లోకాల స్తోత్రం. శంకరాచార్యులకు ఆపాదన.
శతకంనిర్వాణ షట్కం
ఆది శంకరాచార్యులకు ఆపాదించే ఆరు శ్లోకాల అద్వైత స్తోత్రం. 'చిదానంద రూపః శివోஉహం శివోஉహమ్' మకుటం.
అష్టకంబిల్వాష్టకం
బిల్వ పత్రాన్ని శివుడికి సమర్పించే భావంతో చెప్పే స్తోత్రం. 'ఏకబిల్వం శివార్పణమ్' మకుటం.
అష్టకంలింగాష్టకం
శివలింగాన్ని స్తుతించే ఎనిమిది శ్లోకాల స్తోత్రం. ప్రతి శ్లోకం 'తత్ప్రణమామి సదాశివ లింగమ్' అని ముగుస్తుంది.
స్తోత్రంశివ పంచాక్షర స్తోత్రం
'న మ శి వా య' — ఐదు అక్షరాలతో మొదలయ్యే ఐదు శ్లోకాల స్తోత్రం.
అష్టోత్తరం
సహస్రనామం
పూజ
నిత్య పూజ
ఇంట్లో రోజూ చేసుకునే సరళమైన పూజ — సామగ్రి, క్రమం, మంత్రాలు.
పూజలువరలక్ష్మీ వ్రత పూజా విధానం
శ్రావణ శుక్రవారం నాడు ముత్తైదువులు చేసే వరలక్ష్మీ వ్రతం — కలశ స్థాపన, తోరం, పూజా క్రమం.
పూజలువినాయక చవితి పూజా విధానం
వినాయక చవితి నాడు ఇంట్లో చేసుకునే పూజ — మట్టి విగ్రహం, 21 పత్రి, ఉండ్రాళ్ళు, నిమజ్జనం.
పూజలుశివ అభిషేక విధానం
శివలింగానికి అభిషేకం చేసే క్రమం — ఏమి సమర్పిస్తారు, ఏ వరుసలో, ఇంట్లో ఎలా చేసుకోవాలి.
పూజలుసత్యనారాయణ స్వామి పూజా విధానం
గృహప్రవేశం, పెళ్ళి, మొక్కు తీర్చడం — ఏ శుభ సందర్భంలోనైనా చేసే సత్యనారాయణ వ్రత పూజా క్రమం.
వ్రతం
ప్రదోష వ్రతం
ప్రతి పక్షంలో త్రయోదశి నాటి సాయంకాలం — శివారాధనకు అత్యంత అనుకూలమైన సమయం.
వ్రతాలుసంకష్టహర చతుర్థి
ప్రతి నెలా కృష్ణ పక్ష చతుర్థి నాడు గణపతి కోసం చేసే వ్రతం. చంద్ర దర్శనం తర్వాత ఉపవాస విరమణ.
వ్రతాలుసత్యనారాయణ వ్రతం
విష్ణువును సత్యనారాయణుడిగా పూజించే వ్రతం. గృహప్రవేశం, పెళ్ళి, శుభకార్యాల తర్వాత చేసే ఆచారం.
పండుగలు
కార్తీక మాసం
శివ, విష్ణు ఆరాధనకు అత్యంత పవిత్రమైన మాసం — దీపాలు, ఉపవాసాలు, వన భోజనాలు.
పండుగలునాగుల చవితి
నాగ దేవతలను పూజించే రోజు. పుట్ట దగ్గర పాలు పోసి, చిమ్మిలి సమర్పించే ఆచారం.
పండుగలుబతుకమ్మ
తెలంగాణ పూల పండుగ. ఆడవాళ్ళు పూలతో గోపురం పేర్చి, చుట్టూ తిరిగి పాటలు పాడే తొమ్మిది రోజుల ఉత్సవం.
పండుగలుబోనాలు
తెలంగాణ అమ్మవారి పండుగ. వండిన అన్నాన్ని కుండలో పెట్టి తలపై మోసుకుని అమ్మవారికి సమర్పించే ఆచారం.
పండుగలుమహా శివరాత్రి
సంవత్సరంలో అత్యంత ముఖ్యమైన శైవ పర్వదినం — ఉపవాసం, జాగరణ, అభిషేకం.
పండుగలువినాయక చవితి
భాద్రపద శుక్ల చతుర్థి నాడు గణపతి ఆవాహన; తెలుగు రాష్ట్రాల్లో అతి పెద్ద పండుగల్లో ఒకటి.
పండుగలుశరన్నవరాత్రులు
ఆశ్వయుజ శుక్ల పాడ్యమి నుండి నవమి వరకు తొమ్మిది రాత్రుల అమ్మవారి ఉత్సవం; పదవ రోజు విజయదశమి.
దేవాలయాలు
ద్రాక్షారామం
పంచారామ క్షేత్రాలలో ఒకటి; శక్తిపీఠంగా కూడా పరిగణన. కోనసీమలోని ప్రాచీన శైవ క్షేత్రం.
దేవాలయాలువిజయవాడ కనకదుర్గమ్మ
ఇంద్రకీలాద్రిపై కనకదుర్గమ్మ ఆలయం — దసరా అలంకారాలకు ప్రసిద్ధి.
దేవాలయాలుశ్రీకాళహస్తి
పంచభూత లింగాలలో వాయు లింగ క్షేత్రం. కన్నప్ప కథ జరిగిన చోటు; రాహు-కేతు పూజలకు ప్రసిద్ధి.
దేవాలయాలుశ్రీశైలం మల్లికార్జున స్వామి
ద్వాదశ జ్యోతిర్లింగాల్లో ఒకటి, అష్టాదశ శక్తిపీఠాల్లో ఒకటి — రెండూ ఒకే క్షేత్రంలో.
కథలు
గణేశుడి జన్మ కథ
పార్వతీదేవి నలుగుపిండితో ఒక బాలుడిని సృష్టించడం, శివుడితో జరిగిన ఘర్షణ, గజముఖం అమరడం — గణపతి జన్మ వృత్తాంతం.
కథలుభక్త కన్నప్ప
శ్రీకాళహస్తిలో ఒక బోయవాడు, శాస్త్రం తెలియకుండా, తన కళ్ళు ఇచ్చి శివుడిని పొందిన కథ.
కథలుమార్కండేయుడి కథ
పదహారేళ్ళ ఆయుష్షుతో పుట్టిన బాలుడు, శివలింగాన్ని పట్టుకుని మృత్యువును ఎదుర్కొన్న కథ.
దేవతలు
గణేశుడు
విఘ్నాలను తొలగించే దేవుడు, ఏ శుభకార్యానికైనా మొదటి పూజ అందుకునేవాడు. బుద్ధి, విద్య, ఆరంభాలకు అధిదేవత.
దేవతలుపరమశివుడు
లయకారుడు, ఆదియోగి, భోళా శంకరుడు. సోమవారం ఆరాధించే దేవుడు; అభిషేకప్రియుడు.
దేవతలుపార్వతీ దేవి
పరమశివుని అర్ధాంగి, గణపతి-కుమారస్వాముల తల్లి. హిమవంతుని కుమార్తెగా జన్మించి తపస్సుతో శివుడిని పొందిన దేవి.
దేవతలుశ్రీ సుబ్రహ్మణ్య స్వామి
శివ పార్వతుల కుమారుడు, దేవసేనాధిపతి — ఆరు ముఖాల స్వామి.
→ ఈరోజు భక్తి
→ పండుగల క్యాలెండర్
→ ఈ రోజు పంచాంగం, రాశి ఫలాలు