రథ సప్తమి Ratha Saptami

సూర్య జయంతి · మాఘ సప్తమి

సూర్యుడి రథం ఉత్తర దిశగా మళ్ళే రోజు. జిల్లేడు ఆకులతో స్నానం, సూర్య నమస్కారాలు.

కాలంమాఘ శుక్ల సప్తమి
దేవతసూర్యుడు
ఆచారంజిల్లేడు ఆకులతో స్నానం, సూర్యార్ఘ్యం
నైవేద్యంచిక్కుడు కాయలు, పరమాన్నం (పాల పొంగలి)
ప్రధాన క్షేత్రంఅరసవల్లి సూర్యనారాయణ స్వామి ఆలయం (శ్రీకాకుళం)

సూర్యుడి రథం

రథ సప్తమి నాడు సూర్యుడి రథం ఉత్తర దిశగా మళ్ళుతుందని సంప్రదాయ భావన. చలికాలం ముగిసి వేసవి వైపు మళ్ళే సంకేతం.

సూర్యుడి రథానికి ఏడు గుర్రాలు, ఒకే చక్రం, సారథి అరుణుడు — ఇది సంప్రదాయ వర్ణన. ఏడు గుర్రాలు ఏడు రంగులకు, ఏడు వారాలకు ప్రతీకలని వివరణలు ఉన్నాయి.

సూర్య జయంతిగా కూడా జరుపుకుంటారు.

ఆచారాలు

తెల్లవారుజామున జిల్లేడు (అర్క) ఆకులను తలపై, భుజాలపై పెట్టుకుని స్నానం చేయడం ప్రధాన ఆచారం. ఏడు ఆకులు వాడతారు.

స్నానం తర్వాత సూర్యుడికి అర్ఘ్యం ఇవ్వడం, సూర్య నమస్కారాలు చేయడం.

చిక్కుడు కాయలు ఈ కాలంలో పండేవి; వాటితో చేసిన వంటకాలు నైవేద్యం. పాల పొంగలి కూడా.

శ్రీకాకుళం జిల్లా అరసవల్లిలోని సూర్యనారాయణ స్వామి ఆలయంలో ఈ రోజు పెద్ద ఉత్సవం. దేశంలోని కొద్దిపాటి సూర్య ఆలయాలలో ఇది ఒకటి.

ఆరోగ్యంతో సంబంధం

సూర్యరశ్మి, ఉదయపు స్నానం, సూర్య నమస్కారాలు — ఈ పండుగలో శరీర ఆరోగ్యానికి సంబంధించిన అంశాలు ఉన్నాయి.

ఉదయపు ఎండ నుంచి విటమిన్ డి లభిస్తుంది; సూర్య నమస్కారాలు ఒక వ్యాయామ క్రమం. ఇవి నిజమైన ప్రయోజనాలు.

అయితే ఈ పండుగ ఆచరిస్తే రోగాలు రావని చెప్పడం సరికాదు. ఆరోగ్య సమస్యలకు వైద్యమే మార్గం.

తరచుగా అడిగే ప్రశ్నలు

జిల్లేడు ఆకులు ఎందుకు?

సూర్యుడికి సంబంధించిన మొక్కగా జిల్లేడు (అర్క) భావించబడుతుంది. 'అర్క' అంటే సూర్యుడు అనే అర్థమూ ఉంది. ఏడు ఆకులు వాడటం ఆచారం.

రథ సప్తమి, మకర సంక్రాంతి ఒకటేనా?

కాదు. సంక్రాంతి సూర్యుడు మకర రాశిలో ప్రవేశించే రోజు; రథ సప్తమి మాఘ శుక్ల సప్తమి. రెండూ సూర్య సంబంధమైనవే కానీ వేర్వేరు రోజులు.

మంత్రాలు

శ్లోకాలు

స్తోత్రాలు

సహస్రనామం

పూజ

వ్రతం

పండుగలు

దేవాలయాలు

దేవాలయాలు

అహోబిలం

నరసింహ అవతార క్షేత్రం. నల్లమల కొండలలో తొమ్మిది నరసింహ ఆలయాలు.

దేవాలయాలు

తిరుమల శ్రీ వేంకటేశ్వర స్వామి

తిరుమల కొండపై వేంకటేశ్వరుని ఆలయం — తెలుగు ప్రజలకు అత్యంత ప్రధానమైన క్షేత్రం.

దేవాలయాలు

భద్రాచలం

గోదావరి ఒడ్డున ఉన్న రామాలయం. రామదాసు కట్టించిన క్షేత్రం; శ్రీరామ నవమి కల్యాణానికి ప్రసిద్ధి.

దేవాలయాలు

మంగళగిరి

పానకం నైవేద్యంగా స్వీకరించే నరసింహ క్షేత్రం. స్వామి సగం మాత్రమే తాగుతాడనే ఆచారం ప్రసిద్ధం.

దేవాలయాలు

యాదాద్రి లక్ష్మీ నరసింహ స్వామి

తెలంగాణలో ప్రధాన నరసింహ క్షేత్రం — యాదగిరిగుట్టగా ప్రసిద్ధి.

దేవాలయాలు

సింహాచలం

విశాఖపట్నం సమీపంలోని వరాహ నరసింహ క్షేత్రం. ఏడాది పొడవునా చందన లేపనంతో కప్పి ఉండే స్వామి.

కథలు

గ్రంథాలు

ఆచార్యులు

దేవతలు