మకర సంక్రాంతి Makara Sankranti

తేదీ మారని పండుగ

మిగతా హిందూ పండుగలన్నీ చంద్ర మాన ఆధారితం కాబట్టి తేదీలు మారతాయి. సంక్రాంతి సౌర ఆధారితం — సూర్యుడు మకర రాశిలో ప్రవేశించే రోజు. అందుకే ప్రతి ఏడాది జనవరి 14 లేదా 15 నే వస్తుంది.

ఈ రోజు నుండి ఉత్తరాయణం మొదలవుతుంది — సూర్యుడు ఉత్తరం వైపు కదలడం. దీన్ని శుభ కాలంగా భావిస్తారు.

తెలుగునాట దీన్ని పెద్ద పండుగ అంటారు — పేరులోనే దాని ప్రాధాన్యం ఉంది.

మూడు రోజులు

భోగి — మొదటి రోజు. పాత వస్తువులు కాల్చే భోగి మంటలు, పిల్లలకు భోగి పళ్ళు పోయడం. పాతది వదిలి కొత్తది స్వీకరించడానికి సంకేతం.

సంక్రాంతి — రెండో రోజు, ప్రధాన రోజు. కొత్త బియ్యంతో వంట, పితృదేవతలకు తర్పణం, కొత్త బట్టలు.

కనుమ — మూడో రోజు, పశువుల పండుగ. ఏడాదంతా పొలంలో పనిచేసిన ఎద్దులకు, ఆవులకు స్నానం చేయించి, పసుపు కుంకుమ పెట్టి, అలంకరించి పూజిస్తారు. రైతు సంస్కృతికి ఇది గొప్ప ఉదాహరణ.

ముగ్గులు, గొబ్బెమ్మలు, హరిదాసు

సంక్రాంతి నెల (ధనుర్మాసం) అంతా ఇంటి ముందు పెద్ద ముగ్గులు వేయడం తెలుగునాట ప్రత్యేకత. ముగ్గు మధ్యలో ఆవు పేడతో చేసిన గొబ్బెమ్మలు, వాటిపై గుమ్మడి పువ్వులు.

హరిదాసు తెల్లవారుజామున అక్షయపాత్ర తలపై పెట్టుకుని, తంబూరా మీటుతూ గోవింద నామాలు పాడుతూ వీధుల్లో తిరుగుతాడు. గంగిరెద్దులవాళ్లు అలంకరించిన ఎద్దులతో వస్తారు.

ఇవి తెలుగు గ్రామీణ సంస్కృతికి చిహ్నాలు. నగరాల్లో తగ్గినా, పల్లెల్లో ఇప్పటికీ కొనసాగుతున్నాయి.

→ ఈరోజు భక్తి
→ పండుగల క్యాలెండర్
→ ఈ రోజు పంచాంగం, రాశి ఫలాలు