కాలభైరవుడు Kalabhairava · कालभैरव

భైరవుడు · క్షేత్రపాలకుడు

శివుడి ఉగ్ర రూపం. క్షేత్రపాలకుడిగా, కాలానికి అధిపతిగా ఆరాధన.

రూపంఉగ్ర రూపం
వాహనంశ్వానం (కుక్క)
పాత్రక్షేత్రపాలకుడు — ఆలయ రక్షకుడు
ప్రధాన క్షేత్రంకాశీ (కాలభైరవ ఆలయం)
పండుగకాలభైరవ అష్టమి — మార్గశిర బహుళ అష్టమి

కాలభైరవుడు

భైరవుడు శివుడి ఉగ్ర రూపం. చాలా శివాలయాలలో క్షేత్రపాలకుడిగా — ఆలయాన్ని కాపాడేవాడిగా — భైరవ సన్నిధి ఉంటుంది.

వాహనం కుక్క. భారతీయ దేవతా రూపాలలో ఇది అసాధారణం, గమనించదగ్గది.

కాశీలో కాలభైరవుడిని క్షేత్ర పాలకుడిగా భావిస్తారు; కాశీ దర్శనం భైరవ దర్శనంతో పూర్తవుతుందని ఆచారం.

కాలానికి అధిపతి కాబట్టి కాలభైరవుడు. మార్గశిర బహుళ అష్టమి కాలభైరవ అష్టమిగా ఆచరిస్తారు.

ఆరాధన

భైరవ ఆరాధనలో తాంత్రిక సంప్రదాయ అంశాలు ఉన్నాయి. అవి దీక్ష ఆధారితమైనవి, గురు మార్గదర్శనం అవసరమైనవి.

సాధారణ భక్తులు చేసే భైరవ ఆరాధన వేరు — దీపం వెలిగించడం, నమస్కారం, అష్టమి నాడు దర్శనం.

ఈ రెండింటినీ కలపకూడదు. తాంత్రిక సాధనలను ఇంటర్నెట్‌లో చదివి ఆచరించడం సరైనది కాదు; అవి గురు పరంపరలో నేర్చుకోవలసినవి.

ఇలాంటి దేవతలు