దక్షిణామూర్తి Dakshinamurthy · दक्षिणामूर्ति

గురు దక్షిణామూర్తి · మేధా దక్షిణామూర్తి

గురు రూపంలోని శివుడు. మౌనంగానే శిష్యులకు జ్ఞానం బోధించిన రూపం.

రూపంగురు రూపం
దిక్కుదక్షిణం వైపు చూస్తూ
ఆసనంమర్రిచెట్టు కింద
ముద్రచిన్ముద్ర
శిష్యులుసనక సనందనాదులు
వారంగురువారం

దక్షిణామూర్తి

దక్షిణామూర్తి — దక్షిణ దిక్కుకు అభిముఖంగా ఉన్న మూర్తి. చాలా శివాలయాలలో దక్షిణ గోడపై ఈ రూపం ఉంటుంది.

మర్రిచెట్టు కింద కూర్చున్న యువ గురువు; చుట్టూ వృద్ధులైన శిష్యులు. వయసులో పెద్దవాళ్ళు చిన్నవాడి దగ్గర నేర్చుకుంటున్న దృశ్యం — జ్ఞానానికి వయసుతో సంబంధం లేదనే భావం.

బోధన మాటలతో కాదు, మౌనంతో. చిన్ముద్ర — బొటనవేలు, చూపుడువేలు కలిపిన ముద్ర — ఆత్మ, పరమాత్మల ఐక్యానికి సంకేతమని వివరణ.

శంకరాచార్యుల 'దక్షిణామూర్తి స్తోత్రం' ఈ రూపం మీద రాసినది; అద్వైత సంప్రదాయంలో ముఖ్యమైన రచన.

ఆరాధన

విద్యార్థులు, ఉపాధ్యాయులు ఈ రూపాన్ని ప్రత్యేకంగా ఆరాధిస్తారు.

గురువారం, గురు పూర్ణిమ నాడు ఈ రూపానికి ప్రాధాన్యం.

గురు స్థానానికి సంబంధించిన జ్యోతిష దోష పరిహారాలలో కూడా దక్షిణామూర్తి ఆరాధన చెబుతారు; అది జ్యోతిష సంప్రదాయంలోని విషయం.

స్తోత్రాలు

ఇలాంటి దేవతలు