కూష్మాండ Kushmanda · कूष्माण्डा
నవదుర్గ — 4 వ రూపం
నవదుర్గలలో 4 వ రూపం. సృష్టికి మూలమైన రూపం. నవరాత్రి 4 వ రోజు ఆరాధన.
కూష్మాండ — 4 వ రోజు
నాలుగవ రోజు కూష్మాండ. 'కు' అంటే చిన్న, 'ఉష్మ' అంటే వేడి, 'అండ' అంటే గుడ్డు — చిరునవ్వుతో బ్రహ్మాండాన్ని సృష్టించిన రూపమని వివరణ.
ఎనిమిది చేతులు; అష్టభుజ దేవి అని కూడా అంటారు. సూర్యమండలంలో నివసిస్తుందని కథనం.
సృష్టికి ముందు అంధకారం ఉన్నప్పుడు ఈ దేవి చిరునవ్వుతో విశ్వాన్ని సృష్టించిందని పురాణ వర్ణన.
ఒక ముఖ్యమైన గమనిక
పైన చెప్పిన నవదుర్గా క్రమం — శైలపుత్రి నుంచి సిద్ధిదాత్రి వరకూ — ఉత్తర భారత సంప్రదాయంలో విస్తృతంగా అనుసరించేది.
తెలుగు ప్రాంతంలోని దేవాలయాలలో దసరా అలంకరణల క్రమం దీనికి భిన్నంగా ఉంటుంది. విజయవాడ కనకదుర్గ ఆలయంలో బాలా త్రిపురసుందరి, గాయత్రి, అన్నపూర్ణ, లలితా త్రిపురసుందరి, మహాలక్ష్మి, సరస్వతి, దుర్గ, మహిషాసురమర్దిని, రాజరాజేశ్వరి — ఇలా వేరే క్రమం.
రెండూ సరైనవే. ఏది మీ ప్రాంత సంప్రదాయమో దాన్నే అనుసరించండి. ఒక క్రమాన్ని మరొకదాని మీద రుద్దడం సరికాదు.
పండుగలు
ఇలాంటి దేవతలు
→ ఈరోజు భక్తి
→ పండుగల క్యాలెండర్
→ ఈ రోజు పంచాంగం, రాశి ఫలాలు